Mei 2026 | editie 18
In deze nieuwsbrief:
(klik op een onderwerp om naar het artikel te gaan)
Voorwoord
door Hans Wilmink
13 oktober 1936, sober bericht in de Nieuwe Haarlemsche Courant: het bestuur van Società Dante Alighieri deelt mee dat ook in Haarlem een afdeling is opgericht.
Presidente is mevrouw L.G. Vandervelden-Vygh, beter bekend onder het pseudoniem Ellen Russe, over wie onze voormalige voorzitter, Herman Baartman een lezing heeft gegeven.
zie onze website: https://www.dantehaarlem.nl/event/ellen-russe-markant-veelzijdig-en-gedreven/
In het Haarlems Dagblad van 29 oktober 1936 lezen we dat op 28 oktober
“in het zoo gezellig en smaakvol ingerichte zaaltje van de kunstnijverheidsgalerie de Kerkuil” de openingsavond plaatsvond. De officiële opening werd verricht door “de heer P.M. Taliani, de Italiaansche gezant, vergezeld door de heer Biglia, vertegenwoordiger van de consul-generaal van Italië. De heer Taliani sprak zijn bijzondere vreugde uit over de oprichting dezer afdeeling en wees met nadruk op de aloude banden van vriendschap die tusschen Nederland en Italië bestond.”
Dit najaar zullen we met elkaar vieren dat 90 jaar geleden ons Comitato werd opgericht.
Verder in deze Notizie: De zomervakantie staat voor de deur. Velen van ons zullen weer op reis gaan naar het geliefde Italië. Zo ook een aantal van onze bestuursleden. Zij laten u in deze Notizie weten, welke streek in Italië hen na aan het hart ligt. Een uitnodiging voor u als Italiëganger: wij plaatsen in onze najaars-notizie graag een korte impressie met foto van uw vakantie in “La bella Italia”.
Even voorstellen: Mirjam Hagen
Beste Dante leden, sinds begin dit jaar ben ik mede bestuurslid van onze mooie Vereniging.
Ik ben geboren en getogen in Haarlem (Oost), maar woon alweer 30 jaar met mijn echtgenoot in Driehuis, waar ook onze drie volwassen kinderen zijn opgegroeid. In mijn vrije tijd loop ik graag hard in de duinen, maar ook op andere plekken als we met de camper op reis zijn.
Mijn hele loopbaan heb ik gewerkt in de ouderenzorg, waarvan de laatste 20 jaar als bestuurder: erg mooi en waardevol om te doen. Maar nu ik 65 jaar ben, is er tijd voor andere dingen.
Negen jaar geleden begon ik met het leren van Italiaans en de vonk sloeg al snel over: ik ben echt verliefd op deze mooie taal. Toen ik voor het eerst in Italië landde om een weekje les te volgen, kon ik wel huilen van geluk toen ik al dat Italiaans om me heen hoorde… En nu volg ik Italiaans voor gevorderden bij de LOI en conversatielessen bij Dante. Ook heb ik het prachtige culturele aanbod van Dante ontdekt en daarom zet ik me graag in om onze Vereniging levendig te houden, vol van liefde voor Italië met al het moois, leerzaams en lekkers wat het te bieden heeft.
Een Vereniging is er voor en door leden, dus heeft u wensen of ideeën:
laat het ons vooral weten!
Aosta: het ‘Rome van de Alpen’
door Betty van der Vlist
Gelegen aan de voet van de Alpen, is Aosta na Rome de tweede stad van Italië met de meeste Romeinse overblijfselen. Het is opmerkelijk hoeveel Romeinse monumenten duidelijk zichtbaar en goed bewaard zijn gebleven in het historisch centrum.
De Romeinen veroverden het op de inheemse Salassi-stam in 25 v. Chr., een Gallisch volk, en stichtten hier een militaire kolonie met de naam Augusta Praetoria Salassorum naar keizer Augustus, zoals zo vaak gebeurde. De stad was strategisch belangrijk vanwege de Alpenpassen en ontwikkelde zich tot een middeleeuws centrum.
Een van de belangrijkste overblijfselen in de stad is de imposante Porta Pretoriana, gebouwd om de nederlaag van de Salassi te vieren. In de muur van de poort zijn nog stukken van marmeren platen zichtbaar waarmee het toen bekleed was.
Dan is er ook het Romeins theater dat majestueus tussen de huizen omhoog rijst. Nog steeds maakt het een grote indruk.
Een goed verborgen heilig complex uit de Romeinse tijd is het Cryptoporticus dat werd gebruikt voor aanbidding. Eenmaal een paar traptreden naar beneden word je terug gezogen in de tijd.
Ook de middeleeuwen hebben kerken, kloosters, kastelen en forten nagelaten, waaronder het mooie klooster van S. Orso.
Bronvermelding: Sogno Italiano.
Bolzano in de zomer: een maand lang klassieke muziek onder de open hemel
door Twan Philipsen
Van 4 augustus tot 4 september 2026 vindt in Bolzano de 22e editie plaats van het Bolzano Festival Bozen — een van de meest bijzondere klassieke muziekfestivals van de Alpenregio.
Wie Bolzano alleen kent als doorrijdstad op weg naar de Dolomieten, mist iets wezenlijks. Elke zomer verandert de hoofdstad van Alto Adige in een klinkend podium, waar wereldsterren en beloftevolle jonge talenten zij aan zij optreden op locaties die nauwelijks te overtreffen zijn: de binnenplaatsen van historische stadspalazzi, het Dominicanerklooster, de Semirurali-tuinen en het Parkhotel Laurin, die allemaal worden omgetoverd tot openluchtpodia, met een internationale sfeer op warme zomeravonden.
Het Bolzano Festival Bozen is een Europees klassiek muziekfestival van uniek karakter, dat als één platform functioneert voor vier partners: het Antiqua Festival voor oude muziek, twee vaste jeugdorkesten, de Ferruccio Busoni International Piano Competition en de Gustav Mahler Academy.
De twee jeugdorkesten vormen het kloppende hart van het festival. Het Gustav Mahler Jugendorchester en het European Union Youth Orchestra, beide opgericht door Claudio Abbado, hebben Bolzano al jaren als artistieke thuishaven gekozen. Hun aanwezigheid belichaamt een geest van culturele verbondenheid en brug tussen volkeren, met optredens onder leiding van de meest gerenommeerde dirigenten.
Minstens zo indrukwekkend is de competitie voor pianisten die aan het festival is verbonden. De Ferruccio Busoni International Piano Competition werd in 1949 opgericht ter nagedachtenis aan de pianist en componist Ferruccio Busoni en behoort sindsdien tot de meest prestigieuze pianowedstrijden ter wereld. De finalisten treden op met orkest, in het Teatro Comunale, voor een breed publiek. De programmering in 2026 omvat onder anderen de Portugese organist João Vaz, pianist Arcadi Volodos en de winnaar van de Rubinstein Competition.
Bijzonder aan het festival is de manier waarop het de hele stad in beweging brengt. Naast de jeugdorkesten en de pianowedstrijd brengen de Accademia d’Archi di Bolzano en het Conservatorio Monteverdi muziek naar de binnenplaatsen en wijken van de stad, terwijl pianisten van lokale muziekscholen optreden in het historische stadscentrum. Veel concerten zijn gratis toegankelijk of worden aangeboden tegen een bescheiden entreeprijs.
Voor wie van klassieke muziek houdt én van de Italiaanse zomer, biedt het Bolzano Festival Bozen een combinatie die zelden zo harmonisch samenvalt: uitzonderlijke muziek, historische achtergronden en de unieke sfeer van een stad waar Italië en de Alpen elkaar ontmoeten.
Bronnen: bolzanofestivalbozen.eu · bolzano-bozen.it · suedtirolerland.it · dolomiti.it
Meer informatie en tickets: www.bolzanofestivalbozen.eu
Emilia Romagna: steden, kust en keuken
door Mirjam Hagen
Ten Noorden van Toscane ligt de regio Emilia Romagna, met haar prachtige hoofdstad Bologna, bijgenaamd ‘la Grassa’ ofwel ‘de Vette’. Zelf bezocht ik de stad twee keer en behalve dat het een prachtige stad is met haar mooie rode portieken (i Portici), kun je hier werkelijk op ontelbaar veel plekken verrukkelijk eten.
Dat is niet verbazingwekkend, want dit is de regio waar deParmigiano Reggiano,prosciutto di Parma,balsamico-azijn,tortellinientagliatelle al ragù vandaan komen.
Naast Bologna zijn de steden Ferrara, Ravenna, Parma en Rimini (aan de kust) zeer de moeite waard. Om niet te spreken over het schitterende heuvelachtige landschap.
Het is niet verbazingwekkend, dat de foodfestiviteiten in deze regio over elkaar heen buitelen. Voor de exacte data en producten kun je deze link gebruiken: https://wwwservizi.regione.emilia-romagna.it/sagre/ris_ricerca_sagre.asp
Kies een datum waarop je deze regio bezoekt en je hebt de food-festiviteiten voor het kiezen!
Emilia Romagna: de regio met de meeste Wereld Unesco erfgoed locaties van heel Italië. Je komt cultureel helemaal aan je trekken, als je kiest uit deze prachtige authentieke locaties of uit andere interessante activiteiten:
https://emiliaromagnaturismo.it/en/events/palio-of-ferrara
Divertitevi!
Specchia: de regio met historische ondergrondse goudschat
door Wilma Baltus
Denk je aan Puglia, dan zijn vooral de witte dorpjes, de blauwe zee de eerste beelden die oppoppen. Maar in de hak van de Italiaanse laars ligt op een heuvel een minder bekende schat verborgen. Specchia, een historisch dorpje gelegen omringd door eeuwenoude olijfgaarden. Dit zeer charmant plekje heeft ook een prachtige ondergrondse goudschat om te ontdekken: trappeti ipogei (ondergrondse olijfoliemolens).
Deze trappeti werden in de middeleeuwen onder de grond gebouwd (soms wel 5 tot 10 meter diep). Zo kon men constante temperaturen garanderen, wat essentieel is voor de kwaliteit van de olijfolie. In deze grotten werden olijven geperst en opgeslagen, vaak onder de huizen of pleinen van de stad. Men werkte vaak ’s nachts en bij kaarslicht, met hulp van muilezels draaide men de zware molenstenen.
Kwaliteit van Specchia Olijfolie
De olijfolie uit deze regio is van zeer hoge kwaliteit (Extra Vergine) en wordt vaak gekenmerkt door:
- een rijke, intense smaak, passend bij de traditie van de Salento-olijfgaarden
- een licht peperige afdronk
- aroma’s die je doen denken aan vers gras, artisjok en groene tomaat
Heerlijk om brood in te dopen (pane e olio), over gegrilde groenten te sprenkelen of eenvoudige pasta tot iets bijzonders te verheffen.
De olijfolie draagt het De.Co.-keurmerk (Denominazione Comunale) , het is een cultureel erfgoed in een fles, verbonden met de lokale traditie, historie en identiteit.
Inmiddels zijn veel van deze grotten gerestaureerd en zijn als onderdeel van het culturele en culinaire erfgoed van Puglia zeker een bezoekje waard. Je waant je werkelijk in de middeleeuwen en wandelt door de geschiedenis van de Zuid-Italiaanse olijfolieproductie.
De Palio van Asti (Piemonte)
door Pieter-Jan Vos
Elke september ontwaakt de middeleeuwse stad Asti in Piemonte met donder — niet uit de hemel, maar van hoeven. De Palio di Asti is een van Italië’s oudste en meest gepassioneerde paardenraces, met wortels die teruggaan tot 1275, nog vóór het beroemdere zusterevenement in Siena.
Dertien borghi — de oude wijken van de stad — strijden om een geschilderd zijden vaandel, de palio, dat voor de race wordt gezegend in de kathedraal van Santa Maria Assunta. Elk stadsdeel rijdt met felle trots, hun kleuren wapperend boven een menigte van duizenden mensen die samengedromd staat op de Piazza Alfieri.
Dagen voor de race verandert de stad volledig. Optochten van vlaggenzwaaiers in middeleeuws kostuum slingeren door de gekasseide straten. Trommels slaan hun eeuwenoude ritmes. De lucht vult zich met geroosterde kastanjes, Barbera-wijn en de elektrische spanning van eeuwen van rivaliteit.
Dan breekt het moment aan. Paarden schieten weg vanaf het starttouw, jockeys rijden zonder zadel en nemen drie razendsnelle ronden om de ovale baan. In één ogenblik, dat tegelijk eeuwig en onwerkelijk kort aanvoelt, barst één wijk los in jubelkreten — hun kampioen heeft de palio gewonnen voor nog een jaar.
Voor één glorierijke namiddag is Asti geen moderne stad. Het is 1275, en de race is alles.
De Palio di Asti vindt plaats op de eerste zondag van september. Dit jaar is dat 6 september.
Photograph by Laura Massarelli
Zomervakantie in Toscane
door Noël Minnes
De zomervakantie in Toscane voelt als een ansichtkaart die tot leven komt.
Glooiende heuvels vol cipressen, eindeloze wijngaarden en gouden zonsondergangen zorgen voor een sfeer die je nergens anders vindt. Toscane is de perfecte combinatie van rust, cultuur, natuur en Italiaans genieten.
De bekende hoogtepunten blijven indrukwekkend. Florence ademt kunst en historie, met meesterwerken van Michelangelo en sfeervolle pleinen vol leven. Siena charmeert met haar middeleeuwse straatjes en het beroemde Piazza del Campo. San Gimignano, met haar iconische torens, lijkt rechtstreeks uit een andere tijd te komen. Ook Pisa, Lucca en Arezzo zijn absoluut een bezoek waard.
Maar juist buiten de gebaande paden ontdek je het echte Toscane. In kleine dorpjes zoals Montefollonico, Sovana en Anghiari lijkt de tijd stil te staan. Hier wandel je door smalle steegjes, proef je lokale wijn op een klein terras en word je ontvangen met pure Italiaanse gastvrijheid.
In de streek Maremma vind je ongerepte natuur, rustige stranden en verborgen warmwaterbronnen. De Crete Senesi verrassen met bijna buitenaardse landschappen van zachte heuvels en kronkelende wegen. En in Pitigliano, spectaculair gebouwd op tufsteenrotsen, ontdek je een van Toscanes best bewaarde geheimen.
Toscane draait niet alleen om zien, maar vooral om beleven. Lange zomeravonden, verse pasta, lokale markten en een goed glas wijn maken iedere dag bijzonder. Het is een bestemming waar je vertraagt, oplaadt en herinneringen maakt die nog lang blijven hangen.
De verhuizing naar Italië
Door Noël Minnes
Een paar jaar geleden kochten wij een vakantiehuis in Piemonte, Italië. Door ons werk in het onderwijs waren we er vaak tijdens vakanties en lange weekenden. Iedere keer als we terugreden naar Nederland, bleef er iets van Italië aan ons trekken.
Wat we daar aantroffen? Ontzettend vriendelijke mensen. Bijna elk bezoek kregen we iets mee naar huis: een doos wijn, een stuk everzwijn, kisten vol perziken uit de tuin, wilde kastanjes of zelfs truffels. Zó gastvrij en hartelijk.
De streek is prachtig. Ons huis kijkt uit over een klein valleitje en daarom noemen we het officieus: Villa Vallicella.
De rust, de natuur, het tempo van leven, de cultuur, het eten en natuurlijk het weer maakten dat we langzaam gingen dromen. Ooit hier wonen… hoe mooi zou dat zijn?
Alleen gebeurt dat nu sneller dan we ooit hadden gepland.
Inmiddels staan we met één been in Italië en verandert ons vakantiehuis langzaam in “ons huis”.
We laten iets achter in Nederland, dat zeker.
Familie, vrienden, vertrouwdheid.
Maar we zullen ook geregeld terugkeren naar Nederlandse bodem.
Voor onze jongste zoon Silvijn (13) begint straks een nieuw avontuur op de scuola media.
Spannend? Absoluut. Maar ook een bijzondere en leerzame ervaring. Ondanks de spanning vindt hij het ook wel een leuk avontuur, een bijzondere ragazzo!
We kiezen bewust voor meer rust, meer aandacht voor elkaar, meer natuur en minder ratrace. Niet omdat alles perfect zal zijn, maar omdat dit leven steeds meer voelt als het leven dat bij ons past. Geïnteresseerd om onze escapades te volgen?
Volg ons op Instagram: @sheknowswhereshegoes
