Dante Alighieri Haarlem

Een archeologisch onderwerp door Matteo Merlino
2024-03-14 20:15 - 22:00 (Europe/Amsterdam) | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Deze lezing wordt gehouden in het Italiaans!
Matteo Merlino vertelt over een Italiaans archeologisch onderwerp.

Matteo:
“Ik ben een Italiaanse archeoloog gespecialiseerd in het Nabije Oosten en in Italiaanse archeologie. Mijn ervaring in Italië richt zich voornamelijk op Romeinse en pre-Romeinse opgravingen waarbij ik veel heb samengewerkt met Nederlandse instellingen. Momenteel werk ik als veldspecialist voor Nederlandse universiteiten (in Griekenland en Italië), in het Nabije Oosten (Irak) en in Nederland en geef ik Italiaanse les aan het Italiaans Instituut in Amsterdam. Ik ben ervan overtuigd dat archeologie aan een breder publiek moet worden gepresenteerd en dat de gebruikte taal daarin een belangrijke rol speelt.
Ik zal een onderwerp presenteren met betrekking tot de Italiaanse archeologie dat in eenvoudige Italiaans zal worden besproken en gerelateerd zal zijn aan het heden. “

DANTE ONTMOET CAESAR
2024-03-17 | Noord-Holland
Op zondagmiddag 17 maart 2024 organiseren de gezamenlijke Dante Alighieri verenigingen in Nederland een culturele bijeenkomst bij de unieke tentoonstelling Julius ‘Caesar – Ik kwam, ik zag en ging ten onder’ in het H’Art Museum in Amsterdam (voorheen de Hermitage).
Aanleiding is Dantedì, de jaarlijkse gedenkdag van de grote Italiaanse dichter, schrijver en politicus Dante Alighieri, die de naamgever is van onze verenigingen.
Na lezingen door twee prominente historici te weten Fik Meijer, kenner van de Klassieke Oudheid, schrijver van vele boeken en Eric Moormann, emeritus hoogleraar Klassieke archeologie, mede gastconservator van de tentoonstelling, tevens voorzitter van Dante Alighieri Amsterdam, zal er gelegenheid zijn de tentoonstelling te bezoeken en de middag zal worden afgesloten met een gezellige borrel. De voertaal is Nederlands.
De bijeenkomst wordt mede mogelijk gemaakt door het Istituto Italiano di Cultura per i Paesi Bassi en is toegankelijk voor leden van alle Dante Alighieri comitati en introducés.
Informatie over het programma, de kosten en de wijze van aanmelden volgt op een later tijdstip.

Koffiebars en carabinieri. Een ander boek over Italië door Miriam Bunnik
2024-04-11 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Iedereen weet wel iets over Italië: waar de scheve toren staat, dat ze er pasta eten en dat ze er goed kunnen voetballen. Maar er is natuurlijk nog veel meer te vertellen over dit prachtige land, met zijn bergen, stranden en vulkanen. Italië-expert Miriam Bunnik reisde door de laars, op zoek naar de verhalen achter typisch Italiaanse verschijnselen. Van klassiekers als caffè, de Fiat 500 en pizza, tot belangrijke Italiaanse historische personen over wie je weleens hebt gehoord, zoals Garibaldi en Dante. Van de vanzelfsprekende liefde van Italianen voor hun geboorteplaats tot de herkomst van de Italiaanse vlag. Onderweg klopte Miriam aan bij Italianen die er meer van weten en die haar vertellen over hun passies, tradities en cultuur. Zo zat ze op de bank bij een levenslange voetbalsupporter, at ze een bordje pasta bij een traditionele pastamaakster en wisselde ze van gedachten met een toegewijde carabiniere.
Miriam Bunnik (1983) raakte tijdens een schoolreis naar Rome gefascineerd door Italië. Ze ging Italiaanse taal en cultuur studeren en werd vertaler en docent. En ook al woont ze in Nederland, dankzij haar Genuese echtgenoot Andrea en zijn familie hoeft ze niets van Italië te missen.
Tijdens deze lezing zal ze, op interactieve wijze, vertellen over het hoe en waarom van haar reis langs de door haar gekozen Italiaanse iconen.

Willemijn van Dijk, De Italiaanse prinses
2024-09-12 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
De Italiaanse prinses
Het rusteloze leven van Marianne van Oranje-Nassau
De Italiaanse prinses is het verhaal van het verzwegen leven van een vrijgevochten prinses. Marianne van Oranje-Nassau (1810-1883), de beruchte dochter van koning Willem I, is een van de minst bekende prinsessen van het Nederlandse koningshuis. Ze trouwt op twintigjarige leeftijd met haar volle neef Albrecht, maar voelt zich met hem diep ongelukkig. Ze vlucht naar Italië (Ischia, Napels, Rome) en koopt aan het Lago di Como de Villa Sommariva (later Villa Carlotta).
Als ontdekt wordt dat ze een affaire heeft met haar koetsier barst de bom. Na vele omzwervingen betrekt ze Villa Celimontana in Rome, die ze omtovert tot een vrijplaats voor Nederlandse kunstenaars en een culturele salon voor de hogere kringen. In die zonovergoten schaduwwereld besluit ze dat ze het belangrijkste in haar leven niet langer verborgen wil houden.

Korte bibliografie
Willemijn van Dijk is schrijfster en oudheidkundige. In 2019 verscheen haar debuutroman Het wit en het purper, die werd bekroond met de BNG Literatuurprijs en genomineerd voor De Inktaap. Eerder schreef ze Via Roma. De geschiedenis van Rome in 50 straten en De opvolger, een literaire biografie van keizer Tiberius. In het voorjaar van 2023 verscheen Romeinse sporen, een essay over de Italiaanse levenskunst van het vertragen en een ode aan de Romereis. Haar werk is vertaald in het Engels, Duits, Spaans en Koreaans.
Korte biografie
Willemijn studeerde Oudheidkunde aan de VU in Amsterdam en aan de universiteit van Lecce in Puglia. Tijdens haar studie verbleef zij regelmatig als bursaal op het Koninklijk Nederlands Instituut te Rome (KNIR). Zowel aan de VU als aan het Istituto di Cultura Italiana schoolde zij zich bij in de Italiaanse taal en literatuur. Ze was onder andere adj. hoofdredacteur van magazine De smaak van Italië en redacteur van het tijdschrift Roma Aeterna en Ciaotutti.nl, het grootste Nederlandstalige weblog over Italië.

Het leven van Mathilde, door Gregor Dijkhuis
2024-10-10 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
In augustus 2024 verschijnt ‘Het leven van Mathilde’ over markgravin Mathilde van Toscane. In een aaneenschakeling van avontuurlijke gebeurtenissen en intriges, vertelt ‘Het Leven van Mathilde’ de geschiedenis van deze indrukwekkende, kleurrijke vrouw en haar voorgangers, de Heren van Canossa.
Naar aanleiding van het verschijnen van ‘Het leven van Mathilde’ verzorgt de auteur, Gregor Dijkhuis, een lezing waarin u kennismaakt met deze fascinerende vrouw. Er is dan ook gelegenheid het boek te kopen.

Dr. N. Bettegazzi, de taal van Rome tussen fascisme en katholicisme: ideologieën van het Latijn in fascistisch Italië.
2024-11-21 20:00 - 22:00 | Adriaan Stoopplein 7 (Aula Kennemer Lyceum), Overveen
In het fascistische Italië (1922-1943) was het Latijn geen ‘dode’ taal, maar stond eerder als symbool voor de geschiedenis van Rome en diens mythen. De ideologen van het fascistische regime dachten dat het Latijn ten grondslag moest liggen aan het fascistische project om de grootsheid van het oude Rome in de moderne tijd te vernieuwen. Tegelijk gebruikte de katholieke Kerk het Latijn voor theologische, liturgische en educatieve doeleinden en ook als communicatiemiddel. Hoe kon het fascistische gebruik van het Latijn verzoend worden met de religieuze betekenis van de taal? In deze lezing zal ik me richten over de cultuurgeschiedenis van het Latijn in het fascistische Italië, door vooral in te gaan op de Neolatijnse literatuur van het fascistische ventennio, op het publieke discours over de Romeinse oudheid en op de spanningen tussen het fascisme en de katholieke Kerk met betrekking tot de interpretatie van de geschiedenis van Rome
Dr Nicolò Bettegazzi is classicus, verbonden aan de Faculteit der Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen.
In samenwerking met het Klassiek Verbond

Natalia Ginzburg: Elk woord gewogen, door drs. Ine Zantingh
2024-12-19 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
In deze lezing laat ik u nader kennismaken met de schrijfster Natalia Ginzburg, die in Italië wordt gezien als één van de belangrijkste literatoren van de twintigste eeuw. Veel van haar werk is destijds in het Nederlands vertaald, maar na haar dood in 1991 raakte zij hier in de vergetelheid. Gelukkig is daar sinds vorig jaar verandering in gekomen: toen verscheen er een nieuwe vertaling van haar bekendste boek Familielexicon. Ook haar essaybundel ‘Nooit moet je me vragen’ is recent opnieuw vertaald.
Wie was deze schrijfster, voor wie elk woord telde? Hoe kunnen we haar werk lezen? Bij een eerste kennismaking valt vooral de afwezigheid van grote emoties op in haar werk. Waarom doet zij dat, wat is de literaire betekenis ervan? En hoe komt het dat zij ons toch zo weet te raken, als we ons ervoor openstellen? Graag neem ik u mee bij mijn bezoek aan deze schrijfster, voor we ik veel bewondering heb.

Marie Florence van Es, Het smaakt naar Italië
2025-01-09 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Marie Florence van Es vertelt over de rijke Italiaanse eetcultuur die -anders dan men buiten Italië soms wel lijkt te denken- veel meer inhoudt dan ‘spaghetti bolognese’ en pizza.
Italianen zijn in staat om van weinig ingrediënten iets bijzonders te maken. Zo’n beetje elke streek, stad of dorp gaat prat op eigen, soms eeuwenoude specialiteiten en lokale gerechten. De eetcultuur is grotendeels gebaseerd op streekproducten, waarvan sommige zo oud zijn dat de Romeinen of Etrusken ze al kenden. Veel van deze streekproducten hebben een speciaal Europees keurmerk dat hen tegen namaak beschermt. In haar boek De Smaken van Italië verzamelde en beschreef Marie Florence honderden Italiaanse streekproducten, ingrediënten, lokale gerechten en bereidingswijzen. Daarbij dook ze ook in de geschiedenis en ontdekte tal van interessante weetjes. Wist u dat de in Calabria geteelde sukadecitroenen een belangrijke rol spelen in het Loofhuttenfeest? Of wat de band is tussen het eiland Røst in de Noorse Lofotenarchipel, stokvis en Veneto? Of dat Nutella zijn ontstaan min of meer heeft te danken aan Napoleon? U hoort het tijdens de lezing.

Rudi de Boer, De Italiaanse Cinema van Fellini tot Sorrentino
2025-02-13 20:00 - 21:45 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog lag Italië letterlijk en figuurlijk in puin. Een aantal regisseurs had de behoefte om die brute werkelijkheid aan de wereld te tonen. Op die manier werden zowel de schoonheid als de puinhopen van Italië getoond. Deze stroming wordt het Italiaans neorealisme genoemd. Roberto Rossellini was een van de vaandeldragers. Hij maakte films als Roma Città Aperta (1945) en Gemania Zero Anno (1948). Daarnaast maakte Vittorio De Sica furore met Ladri di Biciclette (1948) en Umberto D (1952). Het is niet mogelijk om het over Italiaanse cinema te hebben zonder Federico Fellini aan bod te laten komen. Denk aan beroemde films als La Dolce Vita (1960) en Otto e mezzo (1963). Maar Italië staat ook bekend om zijn genrefilms waarvan de spaghettiwestern gelijk in het oog springt. De laatste jaren wordt Paolo Sorrentino gezien als een van de grootste regietalenten hij wordt ook wel de nieuwe Fellini genoemd. La Grande Belezza (2013) trok alleen in Nederland ruim 250.000 bezoekers.
Rudi de Boer
Rudi de Boer geeft overal in Nederland inleidingen, filmlezingen, filmlessen en filmcursussen. Daarnaast verzorgt hij nagesprekken bij diverse filmfestivals zoals het International Filmfestival Rotterdam en het Nederlands Filmfestival. Rudi houdt zowel van blockbusters, mooie oude Italiaanse filmklassiekers als van obscure Franse arthousefilms en absurdistische cultfilms: in elke film ziet hij wel iets waarover gefilosofeerd kan worden.

Angelo Agosti, een Italiaanse mug in het Haarlemse verzet door Daniela Tasca
2025-03-20 20:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Angelo Agosti?
Nooit van gehoord, zullen de meeste Haarlemmers antwoorden. Zijn verhaal is lang verborgen gebleven. Totdat zijn naam opduikt in een politieregister in het Archivio Centrale dello Stato in Rome. Bij de A van Agosti treft journaliste Daniela Tasca zijn bijzonder goed geconserveerde pasfoto en een paar velletjes geheime politierapporten. In Rome worden nog altijd dossiers bewaard van alle anti-fascisten die in en buiten Italië verbleven, zo ook van Agosti. Zijn foto intrigeert Tasca: lichte ogen, knap gezicht, een speelse lach. Alsof Agosti de kijker uitdaagt om in zijn dossier te speuren. Het luidt het begin van een zoektocht in.
De zoektocht brengt Daniela naar Haarlem. Tussen 1924 en 1943 heeft Agosti onafgebroken op verschillende adressen in de stad gewoond. Hij blijkt diep verankerd in de Haarlemse samenleving, ontdekken we o.a. aan de hand van twee dagboeken van Agosti’s hand. De dagboeken zijn via Stella Agosti, de dochter van Angelo, in handen van Tasca gekomen. De zoektocht van Daniela Tasca brengt het verzetsverhaal van Angelo Agosti naar boven.

Erica Stapper, mezzosopraan
2025-04-10 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
In deze Paastijd zal Erica Stapper, mezzosopraan, een presentatie houden waarin de figuur Maria, moeder van Jezus, centraal staat. Maria is van grote betekenis voor veel Italianen. Het gebed aan haar ofwel het Weesgegroet is op diverse manieren door veel verschillende Italiaanse componisten verklankt. Begeleid door de pianist Maarten Hillenius aan de vleugel zal zij een aantal liederen en aria’s uit opera’s ten gehore brengen.

Als pelgrim op pad naar Rome - door Hans Driever
2025-09-18 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Meerdere voetwegen leiden naar Rome, zoals de bekende Via Francigena en de Via di San Francesco. Deze relatief rustige pelgrimsroutes hebben elk hun eigen karakter. Ze hebben gemeen dat ze indrukwekkende landschappen doorkruisen en prachtige, eeuwenoude plaatsen en dorpjes aandoen in de Italiaanse regio’s Toscana, Umbria en Lazio. Als pelgrim onderweg zijn betekent een intensieve kennismaking met vele aspecten van de Italiaanse cultuur, met de Italiaanse keuken en niet in de laatste plaats met de Italianen zelf. En voor wie daarvoor openstaat: een mooie spirituele ervaring.
Hans Driever is bestuurslid bij Dante Alighieri Rotterdam en gepassioneerd lange afstandswandelaar. Hij heeft enkele jaren geleden de Via Francigena gelopen van Lucca naar Roma en later de Franciscaanse voetreis van Firenze naar Roma. Maar ook andere Italiaanse routes, zoals recent de vrij korte Via degli Dei, die loopt van Bologna naar Firenze. Hij zal niet alleen de routes algemeen beschrijven, maar ook ingaan op de nodige praktische zaken bij het lange afstandswandelen. Ondersteund door mooie plaatjes zal hij proberen over te brengen wat een dergelijke trektocht met je doet.

EXTRA! De mannen van Michelangelo door Eric Boot
2025-09-25 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
550 jaar na zijn geboorte brengt Teylers Museum een eerbetoon aan een van de beroemdste kunstenaars uit de geschiedenis. Van 15 oktober 2025 tot en met 25 januari 2026 is ‘De mannen van Michelangelo’ te zien: een tentoonstelling over de fascinatie van Michelangelo Buonarroti (1475-1564) voor het mannelijk lichaam. Dat is een internationale primeur: nooit eerder werd een tentoonstelling volledig gewijd aan dit onderwerp. Ruim twintig tekeningen van Michelangelo uit de collectie van Teylers Museum worden aangevuld met unieke bruiklenen van over de hele wereld. Samen schijnen zij nieuw licht op de glorieuze hoofdrol die het mannenlichaam speelt in Michelangelo’s kunst en leven.
Aansluitend bij de tentoonstelling De mannen van Michelangelo in Teylers Museum (15 oktober t/m 25 januari) geeft kunsthistoricus Eric Boot een lezing. Eric was als onderzoeker betrokken bij de tentoonstelling en schreef mee aan het begeleidende boek. Tijdens deze avond vertelt hij over het leven van Michelangelo en over diens fascinatie voor het mannelijk lichaam, duidelijk te zien in zijn werk.

Arthur Weststeijn, Het experiment gaat door: Italië als politieke voorloper
2025-10-09 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Hoe staat Italië er voor met Meloni aan het roer? Deze lezing bespreekt de ontwikkelingen in de Italiaanse politiek, economie en samenleving tegen de achtergrond van de internationale machtsverschuivingen binnen en buiten Europa. Na de opkomst en neergang van de Vijfsterrenbeweging, het kort maar krachtige zakenkabinet van Draghi, en de dood van Berlusconi, Europa’s eerste populist, lijkt Italië, met Meloni stevig in het zadel, nu weer een voorloper te zijn als het gaat om de wereldwijde opkomst van radicaal-rechts. Maar wat is stevig in Italië, en wat kunnen we verwachten van de toekomst?
Arthur Weststeijn doceert politieke geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Hij schreef verschillende boeken over Italië, waaronder, samen met Pepijn Corduwener, Het Italiaanse experiment (2020).

In het oog van de boog. Rome tussen Romulus en Constantijn
2025-11-12 20:00 - 22:00 | Adriaan Stoopplein 7 (Aula Kennemer Lyceum), Overveen
Spreker: Dr. Diederik Burgersdijk, universitair docent Klassieke Letteren en Oude Geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. In 2026 is hij als gasthoogleraar verbonden aan de Universiteit van Bologna met als leeropdracht ‘Steden in de late oudheid’
Spreker belicht hoe de stad Rome is ontstaan en gegroeid, en wat daarvan nu nog in het straatbeeld te zien is. Het gaat daarbij over de antieke infrastructuur van wegen, bruggen en aquaducten, de middeleeuwse pelgrimsroutes en de wegen.
De erfenis van Rome bestaat uit materiële overblijfselen, maar even belangrijk is de betekenis die aan de overgeleverde objecten gehecht werd. Door het samenspel van die elementen is er ooit een ‘idee’ van Rome ontstaan: de hoofdstad van een wereldrijk, een voorbeeld voor andere steden en staatsvormen én een schitterend gelegen stad die bruist van het leven en uitblinkt door schoonheid.

AUSTERA ELEGANZA. TURIJN IN BEELD , WOORD EN KLANK door Patrizia Schiozzi & Pieter A. Bakker
2025-12-18 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Turijn gold lange tijd als typische, industriële werkstad in Noord-Italië en als het lelijke zusje van klassieke parels als Venetië, Rome en Firenze. Sinds het in oude luister herstellen, aan het begin van deze eeuw, van deze voormalige hoofdstad van het verenigde Italië, straalt Turijn weer als vanouds: de grandeur van de paleizen in en rondom de stad, het rijke erfgoed aan abdijen en kerken, de imponerende pleinen, de culinaire geneugten en het veelkleurige culturele leven maken van de huidige hoofdstad van Piemonte een niet meer te missen reisdoel.
In deze lezing zullen Patrizia Schiozzi en Pieter A. Bakker lijnen trekken tussen het mythische begin, de Romeinse tijd, het koninklijke verleden (toen het huis Savoye de stad als domicilie koos) en het opnieuw luisterrijke heden. Cultuurgeschiedenis, eigen ervaringen en onvermoede wetenswaardigheden zullen samenkomen tot een ode in beeld, woord en klank. De voertaal van de lezing is Nederlands.

Patrizia Schiozzi is Turijnse van geboorte. Sinds 1986 woont zij in Nederland. Italië en met name haar geboortestad kunnen echter rekenen op jaarlijkse bezoeken. Ze zet vol trots haar professie (als ontwerper van websites) en hobby (fotografie) in om de herboren stad over het voetlicht te brengen.

Pieter A. Bakker is muziekhistoricus. Hij verzorgt cursussen en lezingen voor zijn bureau Musica Docet (www.musicadocet.nl) en richt zich daarbij o.a. op facetten van de Italiaanse muziek- en cultuurgeschiedenis.

Prendere in contropiede Ofwel ‘De bal veroveren’ Lezing over het Italiaanse voetbal door Christian Kuiper
2026-02-12 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Christian Kuiper, docent Italiaans bij Dante Alighieri Haarlem, zal op donderdagavond 12 februari een vermakelijke lezing geven over het Italiaanse voetbal.

Christian is in Italië opgegroeid en ervaarde zijn ‘voetbaldoop’ als 7-jarige jongen met de WK zege van de ‘Azzurri ‘op het WK van 1982. Sindsdien heeft hij het Italiaanse voetbal op de voet gevolgd. Voetbal kent in Italië een heel rijke historie, wordt in Italië op een unieke manier beleefd en is diepgeworteld in de Italiaanse cultuur. Daarnaast kent het Italiaanse voetbal ook een bijzonder en rijk voetbaljargon. Deze thema’s zullen bij deze lezing aan bod komen.

test op 16
2026-03-01 08:00 - 17:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
tekst komt hier ;cx;czc

'Julia, vrijgevochten keizersdochter’ door Rosita Steenbeek
2026-03-12 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Julia was het enige kind van keizer Augustus, maar tijdens haar leven werd er al geprobeerd de herinnering aan haar uit te wissen. Er is altijd veel kwaad over haar gesproken, door tijdgenoten maar ook door latere historici. Rosita Steenbeek gaat op zoek naar deze omstreden en vergeten keizersdochter en wekt haar tot leven, geholpen door snippers geschiedschrijving, door poëzie en door in Italië plekken te bezoeken waar haar leven zich heeft afgespeeld.
In deze schitterende historische roman rijst een temperamentvolle vrouw op die in alles haar eigen keuzes wil kunnen maken, tegengewerkt door haar vader die haar dwingt te trouwen met mannen die passen in zijn politieke plan.
Als getrouwde vrouw zegt Julia wat ze denkt, ze houdt van provoceren, maakt verre reizen en voelt zich thuis in een literaire kring van geestverwanten die met lede ogen zien hoe de Republiek verandert in een keizerlijk regime. Een van hen is haar grote liefde Jullus Antonius. Hier worden rebelse teksten geschreven en gevaarlijke plannen gesmeed, waardoor Julia zich mee laat slepen, met fatale afloop.

Rosita Steenbeek is een vermaard Nederlands schrijfster en neerlandica. Zij woont en werkt in Rome. Voor de Boekenweek is ze even over uit Italië. Ze schrijft romans en non-fictie, waaronder essays en reisverhalen. Haar boeken hebben vaak een Italiaans decor. Ze heeft een grote belangstelling voor geschiedenis, wat opnieuw blijkt uit dit boek.

HET PERFECTE RECEPT Anekdotes, brieven en culinaire verhalen uit het leven van Pellegrino Artusi, door Saskia Balmaekers
2026-04-09 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
‘Voor het eerst heeft hij heimwee, met dank aan de herinnering aan de maccheroni alla bolognese, met een saus van vlees, ui, wortel, bleekselderij, kruiden, boter en een snufje bloem. Felice Orsini, een vriend van een van Pellegrino’s kameraden, noemde hem tijdens een etentje bij Trattoria Tre Re in Bologna niet voor niets Mangiamaccheroni. Terwijl al zijn andere tafelgenoten een levendige discussie voerden, had Pellegrino slechts aandacht voor de maccheroni op zijn bord. Alleen al bij de gedachte aan dit gerecht likt Pellegrino zijn vingers af en borrelt zijn buik.’
Hoe ver en hoe lang de naam Pellegrino Artusi zal weerklinken, daarvan hebben zijn ouders bij zijn geboorte in 1820, in het Italiaanse Forlimpopoli, geen idee. Dat hij op hoge leeftijd een kookboek zal publiceren dat duizenden keren wordt herdrukt, niet alleen in Italië maar ook in Nederland, Frankrijk, de Verenigde Staten en zelfs in Japan, ligt ver buiten hun voorstellingsvermogen. En dat terwijl Pellegrino’s eerste maaltijd het hart van een zwaluw was…
Tijdens haar lezing geeft Saskia Balmaekers je een kijkje in het leven van Pellegrino Artusi en de totstandkoming van zijn culinaire meesterwerk La scienza in cucina e l’arte di mangiar bene, in het Nederlands vertaald als De wetenschap in de keuken en de kunst om goed te eten. Ze geeft de man achter het bekendste kookboek van Italië een gezicht aan de hand van een aantal anekdotes, brieven en verhalen vol smakelijke details, waarbij ze ook een aantal sprekende Italiaanse bronnen zal delen.

Saskia Balmaekers is schrijver, journalist en bovenal Italiëkenner. Sinds 2010 deelt ze dagelijks de mooiste en lekkerste dingen uit il belpaese op de zeer populaire blog Ciaotutti.nl. Eerder verschenen van haar hand o.a. De geheimen van Inferno, De 101 mooiste plekken van Italië, Mijn Rome, Mijn Puglia en Mijn Napels.

La via della seta ofwel De Zijderoute in Italië door AnneNies Keur
2026-05-12 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Zijden stoffen werden in China al lang voor onze jaartelling gefabriceerd, maar zodra de betoverend glanzende stof bekendheid kreeg, wilde iedereen het hebben. Voor de Romeinen vormde het een begeerde handelswaar, al dachten sommigen dat de ragfijne weefsels een gevaar waren voor de beschaving. In de zesde eeuw slaagde keizer Justinianus erin om zijderupsen te laten meesmokkelen naar Byzantium, zodat daar ook een eigen sericultuur tot bloei kwam. De zijderoute naar het verre oosten stopte daardoor niet. Er was gewoon nog veel meer van het begeerde materiaal voor handen. Vanaf de middeleeuwen werden Italiaanse steden de belangrijkste zijdecentra van Europa.

Kunsthistorica AnneNies Keur voert ons mee langs het legendarische spoor van de zijderoute, door magische landstreken waarlangs mensen, artefacten en opvattingen met elkaar in contact kwamen. Op de golven van handel en wandel kwam kunst tot bloei.

Lezing 10 september 2026 ‘De boekhandelaar van Bologna’
2026-09-10 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Door Wim Daniëls:

Deze boekhandelaar was geen Italiaan maar een Brabander, net als Wim Daniëls. En net als Wim was hij in Aarle geboren, weliswaar 444 jaar eerder. Hij vergaarde grote roem als boekhandelaar, als bibliothecaris in Venetië en als boekbezorger in Florence. Hij zou zijn hele leven in Italië blijven. Wim Daniëls kwam hem op het spoor en schreef een meeslepende biografie over hem.

Daniëls, bekend van radio en televisie, doet dit op zijn karakteristieke pakkende manier.

In 1510 werd in het Brabantse Aarle – van het latere Aarle-Rixtel – Arnoud van Eijndhouts geboren. Tijdens zijn studie aan de Latijnse school in Den Bosch, raakte hij in de ban van de talen Grieks en Latijn. Die ging hij vervolgens studeren. Eerst in 1525 aan het Drietalencollege in Leuven, in 1517 mede opgericht door Erasmus. Vervolgens aan de Sorbonne in Parijs en daarna nog in Italië in Ferrara en Bologna. Hij zou daarna zijn leven lang in Italië blijven onder de naam Arnoldus Arlenius Peraxylus.

Wim Daniëls raakte in de ban van hem vanwege diens grote maar wel totaal vergeten verdiensten op boekengebied. Daniëls – zelf auteur van beroep en presentator van twee tv-programma’s (Het dorp, Nederland op Film) ging zijn leven in kaart brengen en dat heeft geleid tot de meeslepende biografie ‘De boekhandelaar van Bologna’, verschenen in maart van dit jaar. Het eerste exemplaar ervan werd aangeboden aan Augusto Massari, ambassadeur van Italië in Nederland. Dat gebeurde op kasteel Croy in Aarle-Rixtel, welk kasteel er al stond bij de geboorte van Arlenius. Het boek is lovend besproken bij onder andere het radioprogramma ‘Met het oog op morgen’ door Hans Renders, hoogleraar Geschiedenis en theorie van de biografie aan de universiteit van Groningen.

Foto genomen bij de presentatie van het boek, van links naar rechts, Augusto Massari, ambassadeur van Italië in Nederland; Lianne van der Aa, burgemeester van Laarbeek, waartoe Aarle-Rixtel behoort en Wim Daniëls

Lezing 22 oktober 2026 ‘Franciscus van Assisi’
2026-10-22 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Door Christian Kuiper:

Sint Franciscus, de belangrijkste patroonheilige van Italië, staat bekend als een van de meest vereerde en invloedrijke religieuze figuren binnen het christendom. Zijn liefde voor de dieren en de natuur zijn exemplarisch en de vorige paus nam zijn naam aan.

In deze lezing zal worden ingegaan op het leven en de nalatenschap van een van de meest bekende en geliefde heiligen, van wie dit jaar de 800ste sterfjaar groots wordt herdacht.

Lezing 19 november 2026 in samenwerking met het Nederlands Klassiek Verbond
2026-11-19 20:00 - 22:00 | Adriaan Stoopplein 7 (Aula Kennemer Lyceum), Overveen
In het oog van de boog. Rome tussen Romulus en Constantijn
Door Dr. Diederik Burgersdijk:
Dr. Diederik Burgersdijk, universitair docent Klassieke Letteren en Oude Geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Afgelopen voorjaar was hij als gasthoogleraar met als leeropdracht steden in de late oudheid verbonden aan de Universiteit van Bologna. Dit is de lezing die hij vorig jaar zeer vroegtijdig moest afbreken.
Diederik Burgersdijk belicht hoe de stad Rome is ontstaan en gegroeid, en wat daarvan nu nog in het straatbeeld te zien is. Het gaat daarbij over de antieke infrastructuur van wegen, bruggen en aquaducten, de middeleeuwse pelgrimsroutes en de wegen.
De erfenis van Rome bestaat uit materiële overblijfselen, maar even belangrijk is de betekenis die aan de overgeleverde objecten gehecht werd. Door het samenspel van die elementen is er ooit een ‘idee’ van Rome ontstaan: de hoofdstad van een wereldrijk, en voorbeeld voor andere steden en staatsvormen én een schitterend gelegen stad die bruist van het leven een uitblinkt door schoonheid.

Lezing 17 december 2026 'Vivaldi en Volare'
2026-12-17 20:00 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Door Miriam Bunnik:

‘O sole mio’ en ‘La donna è mobile’, zingen de gondeliers en de tenor in de opera van Verdi. Italië ís muziek, en muziek is Italië. Hoe komt dat nou?, vraagt Miriam Bunnik zich af in haar nieuwe boek ‘Vivaldi en Volare’. Miriam Bunnik gaat op onderzoek uit in verschillende regio’s en schrijft er een onderhoudend boek over.

Ze gaat op onderzoek uit en belandt in Arezzo waar de monnik Guido in de elfde eeuw het notenschrift uitvond. In Florence bezoekt ze het moderne operagebouw waar ze meer hoort over het ontstaan van de opera. Ze gaat naar Cremona waar ze met een vioolbouwer praat over zijn stadsgenoot Stradivarius, naar Napels om de fascinerende geschiedenis van het conservatorium te achterhalen. Maar ze zoekt ook de bekende italodisco-artiest Ryan Paris op in Tor San Lorenzo, laat zich rondleiden in het Lucio Dallamuseum in Bologna en kijkt haar ogen uit op een volksmuziekfestival in de Salento. ‘Vivaldi en Volare’ is een reis door Italië en een ontdekkingstocht door de muziekgeschiedenis!

Over de spreker: Miriam Bunnik (1983) studeerde Italiaanse Taal en Cultuur in Utrecht en werkt sinds 2007 als tolk/vertaalster. Ze vertaalt romans uit het Italiaans en in 2021 verscheen haar boek ‘Koffiebars en carabinieri. Een ander boek over Italië.’ Hoewel ze met haar Genese echtgenoot Andrea en hun twee kinderen in Rotterdam woont, is ze met haar gedachten altijd in Italië.
