Dante Alighieri Haarlem

Erica Stapper zingt Italiaanse liederen
2023-12-14 20:15 - 22:00 (Europe/Amsterdam) | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Zij is sopraan en begon met het nemen van zanglessen bij Jeanne Companjen. Nu heeft ze sinds enkele jaren les van Paula de Wit. De eerste fase aan de Schumann Akademie rondde zij af in 2004. Ook volgde zij masterclasses, coaching en workshops op zanggebied van o.a.Francis van Broekhuizen, Sabine Wüthrich, Wiebke Goëtjes en Pierre Mak.
Regelmatig verzorgt zij een recital, zingt op aanvraag bij een rouw- of trouwgelegenheid en is lid van het Nederlands Concertkoor. Bij het Velser Opera Gezelschap Bel Canto verleende zij bij gelegenheid medewerking als soliste bij diverse concerten. Met veel plezier neemt zij ook regelmatig deel aan diverse operaprojecten. Zo zong zij een hoofdrol in het operaproject Ongelukkige Liefdes, en To Be or Not To Be, wat uitging van de Stichting Cantina Vocaal in Amsterdam. Ook zong zij als soliste in het voorprogramma van het bijzondere Eisler To Go – project in 2016.
Eerder zong zij bij Bel Canto de rol van Mercedes in de opera Carmen van Bizet en de rol van de Hoge Priesteres in de opera Aida van Verdi.
In het ‘gewone leven’ werkt zij als gespecialiseerd verpleegkundige én lactatiekundige op een afdeling verloskunde en neonatologie in een Haarlems ziekenhuis.

Over de Romeinse brug tussen Europa en Brittania
2023-09-14 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Tom Hazenberg nodigt u uit voor een bootreisje over de Romeinse Rijn om aan de hand van opgravingen, topvondsten en inscripties kennis te maken met de Neder-Germaanse Limes in West-Nederland. Daarnaast vertelt hij over de logistieke uitdagingen van het Romeinse leger in het noordwesten van het rijk. Tenslotte licht hij een tip van de sluier op over ‘Operatie Zwammerdamschepen’, het immense restauratieproject van de Rijkscollectie Zwammerdamschepen in Museumpark Archeon en de ontwikkeling van het nieuwe Nationaal Romeins Scheepvaart Museum als uitbreiding van het park.
Tom Hazenberg is archeoloog Hazenberg Archeologie), curator van de Zwammerdamschepen (Museumpark Archeon) en gast-onderzoeker (Universiteit Leiden). Naast onderzoek, advisering en publicaties is hij mede- ontwikkelaar van Limes Presentatie Units. Onlangs heeft hij met collegae uit België, Frankrijk en Groot-Brittannië het netwerk “Bridging the North Sea” opgericht. Ook begeleidt Hazenberg Limes-dagtochten en -reizen naar bijvoorbeeld de Muur van Hadrianus (via reisorganisatie Historizon, Museumpark Archeon of Sloepennetwerk.nl.
Ruitermasker

Elena Ferrante
2022-03-10 21:15 - 22:15 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Wie is “Elena Ferrante”? Een mysterieuze vrouw, een man of een heel team van schrijvers en vertalers? Vele onderzoekers hebben geprobeerd te ontdekken wie er schuilt achter deze artiestennaam, en met succes. Welke zijn de meest betrouwbare technieken om de identiteit van een auteur te achterhalen? En kan je die ook zelf toepassen op je favoriete werken?
Tijdens de lezing zullen we ons buigen over de literaire kwaliteit van het fenomenale succes van Elena Ferrantes bestellers, de hype, de Ferrante-koorts, met oog voor de film- en tv-adaptaties.
Lezing door: Carmen van den Bergh

Carmen van den Bergh is verbonden als universitair docent Italiaanse Letterkunde aan de Universiteit van Leiden. Tegelijkertijd werkt ze in België als Senior Research Fellow van het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek op een project over de talrijke kruisbestuivingen tussen literatuur en journalistiek in het Italië van de 20ste eeuw. Haar specialisaties zijn het proza uit het Italiaanse interbellum, het (neo)realisme van de jaren 1920-1930, moderne verhalenbundels, anthologieën en schrijversrubrieken in kranten en tijdschriften en schrijversarchieven.

De rol van de rechtse partijen in de Italiaanse politiek
2022-01-27 21:15 - 22:15 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Het Nederlandse nieuws vanuit Italië werd tot voor kort bepaald door een duidelijk thema: de opkomst van de rechts-populistische Matteo Salvini en de nog rechtsere, zelfs tegen het neofascisme aanschurende Giorgia Meloni (hieronder beiden op de linker foto). Het zou een kwestie van tijd zijn eer deze twee rechtse eurosceptici samen een regering zouden vormen, met alle gevolgen van dien voor Italië, Europa en hun gezamenlijke financiële en vluchtelingenprobleem. Sinds die zorg voor het eerst de kop op stak, zijn we alleen al een paar regeringen verder en staat niet Salvini aan het roer, maar de gematigde Mario Draghi. En kijken we naar de peilingen, dan zien we niet de Lega of Fratelli d’Italia aan kop staan, maar die aloude Partito Democratico. Betekent dit dat Italië toch niet één van de eerste west-Europese landen wordt met een volledig rechts-populistische regering? En betekent de aanstelling van Mario Draghi dat het euroscepticisme in Italië nu definitief tot het verleden behoort? Dat we definitief geen uscITA, of Italexit, krijgen, dat Italië gewoon in de euro blijft en dat het allemaal goed komt? Of moeten we ons, ondanks alles, nog altijd zorgen maken? In zijn lezing vertelt Jarl van der Ploeg over al deze ontwikkelingen en geeft hij een antwoord op bovenstaande vragen.
Lezing door: Jarl van der Ploeg

Jarl van der Ploeg (1987) studeerde geschiedenis, Italiaans en journalistiek aan de universiteiten van Groningen en Bologna en was tot voor kort correspondent voor de Volkskrant in Italië. In die hoedanigheid publiceerde hij talloze reportages vanuit alle twintig regio’s van het land, schreef verhalen vanaf migrantenboten voor de kust van Libië, vanuit de ziekenhuizen van Bergamo en over de misbruikconferentie in Vaticaanstad. Uiteraard deed hij ook verslag van de vondst van het vermeende graf van Romulus, de eerste koning van Rome, op het Forum Romanum en (zo mogelijk nog historischer) de laatste wedstrijd van de achtste koning van Rome, Francesco Totti, in het Stadio Olimpico. Als vervanger van zowel Aaf Brandt Corstius als Sylvia Witteman schreef hij tijdens zijn correspondentschap ook meerdere columns over zijn leven in Italië en de cultuurverschillen die hem daar tijdens dat leven opvielen. Dat resulteerde in 2019 in zijn boek Wegens vakantie gesloten.

Fabiana Dammers - Italiaanse liedjes - Helaas afgelast ivm Corona-virus
2020-04-15 21:15 - 22:15 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
De Italiaans-Nederlandse singer-songwriter Fabiana Dammers groeide op in IJmuiden met haar Italiaanse moeder en Nederlandse vader. Mede door haar tweetalige opvoeding kreeg ze de melodische schoonheid van de Italiaanse taal mee. Vanaf haar vierde speelde ze op het orgel van haar ouders en ze zingt al zolang ze zich kan herinneren. Als tiener kreeg ze een gitaar van haar vader. Dit betekende voor Fabiana het startpunt van haar carrière als singer-songwriter. Zij won in 2008 als prille muzikante de jury- en publieksprijs van de Grote Prijs van Nederland in de categorie Singer-Songwriter en studeerde vervolgens als zangeres af aan het Conservatorium van Amsterdam, waar ze onder andere les kreeg van Mathilde Santing.
In 2010 startte Fabiana met haar studie Italiaanse Taal en Cultuur aan de Universiteit van Amsterdam, waar ze in 2013 cum laude voor afstudeerde. In 2015 voltooide ze haar Italiaanse literatuurmaster waarin ze de rol van Dantes Divina Commedia onderzocht in de populaire cultuur, met nadruk op de muziek. Tijdens haar studie vond in 2012 de release van haar debuutalbum “The Girl You Love” plaats, waar al een Italiaanse bonustrack op verscheen. Folky popsongs met inhoud, ofwel “Fabfolk”, en een dijk van een stem kenmerken Fabiana. Naast haar Engelstalige repertoire is de zangeres haar Italiaanstalige repertoire aan het uitbreiden. Momenteel tourt Fabiana door het land met haar liedjes en verzorgt ze ook Italiaanse optredens. Intussen werkt ze aan de release van haar nieuwe album.

De klacht van Polymephus - Helaas afgelast ivm Corona-virus
2020-03-18 21:15 - 22:15 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
De zogenoemde Villa Farnesina in Rome werd door de bankier van de pauzen Julius II en Leo X, Agostino Chigi, begin 16de eeuw gebouwd op antieke resten. Al tijdens de bouw gold het project als een wereldwonder. In zijn lezing kijkt David Rijser naar het fameuze decoratieprogramma en de tuinen van het complex, waaraan o.a. Peruzzi en Rafaël meewerkten, de functie die deze villa in de urbanisatie van Rome heeft gehad, en de relatie van het hele project met de poëzie en beeldende kunst uit de klassieke oudheid.
Lezing door: David Rijser

David Rijser doceert klassieke talen en cultuurgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en is bijzonder hoogleraar antieken-recepties aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij publiceert regelmatig in de landelijke pers. Zijn Een telkens nieuwe oudheid. Of: Hoe Tiberius in New Jersey belandde uit 2016 komt in 2020 uit in een Engelse editie bij Cambridge University Press. In 2018 schreef hij een boekje over het motief van het denken in de literatuur en beeldende kunst van de Oudheid. Over de Villa Farnesina schreef hij in Raphael’s Poetics: Art and Poetry in High Renaissance Rome, Amsterdam 2012.

Giuseppe Arcimboldo
2020-02-19 21:15 - 22:15 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Wie nog nooit iets van deze merkwaardige 16de eeuwse Italiaanse schilder heeft gezien, zal hem ná deze lezing met diapresentatie niet meer vergeten. In de lezing komen leven en werk van de schilder aan de hand van dia’s en begeleid door enkele muzikale fragmenten uit zijn tijd tot leven. Arcimboldo (1526 – 1593) is één van de opmerkelijkste vertegenwoordigers van het maniërisme, de stroming die zich in de 16de eeuw wilde losmaken uit het keurslijf van hooggestemde idealen en klassieke stijlconventies die de Renaissance aan de beeldende kunsten had opgelegd. Sommigen zochten het in verfijning, in beweeglijker poses van elegante, slanke figuren. Anderen experimenteerden met uitbundige en briljante kleuren of gingen op zoek naar ongewone en bizarre effecten. Arcimboldo behoort tot de laatste categorie: als ‘surrealist’ avant la lettre bouwde hij portretkoppen en allegorische figuren op uit gebruiksvoorwerpen, dieren, bloemen en vruchten. Hij werkte aanvankelijk in zijn geboortestad Milaan en later, toen hij naam had gemaakt en navolgers kreeg, als hofschilder voor de Rooms-Duitse keizers in Praag en Wenen.
Lezing door: Winnifred Planjer

In de lezing wordt tevens een beeld gegeven van Arcimboldo’s invloed op andere kunstenaars tot ver in de 20ste eeuw, zoals Dali, Duchamps, Magritte en vele anderen.
Winnifred Planjer is eigenaar van een Cultureel Evenementen Bureau. Zij verzorgt en organiseert culturele presentaties.

Campania
2020-01-15 21:15 - 22:15 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
In zijn lezing neemt Marc Permeke ons mee op een ontdekkingsreis door de prachtige natuur en de zeer rijke cultuur van Campania. In één avond bezoeken we Napels, Pompei, Herculaneum, Capri, Sorrento en de Amalfitaanse kust. In de fascinerende stad Napels zijn sporen te vinden van o.a. Grieken, Romeinen, Normandiërs, Hohenstaufen, Anjou’s, Spanjaarden (Aragón, Habsburgers), Bourbons en Fransen. En dat niet alleen bovengronds maar ook ondergronds. Een stad met bijzondere bezienswaardigheden als koninklijke paleizen, robuuste kastelen, fraaie kerken en idyllisch gelegen kloosters. Maar het echte Napels vind je in de sfeervolle nauwe straatjes met elkaar verbonden door volle waslijnen.
Vervolgens wandelen we door zowel Pompei, een van de best bewaarde Romeinse steden, als ook Herculaneum, volledig bedekt door as en lava als gevolg van de vulkaanuitbarsting van de Vesuvius in 79 na Christus. Niet te missen is het schitterend gelegen eiland Capri, waar Romeinse keizers als Augustus en Tiberius (Villa Jovis) hebben gewoond. Na een korte oversteek bezoeken we Sorrento, gelegen tussen vele citroenboomgaarden en daarom als bakermat van de Limoncello wordt beschouwd. De Amalfitaanse kust (La Costiera Amalfitana) is landschappelijk het mooiste dat Campania te bieden heeft. De panoramische vergezichten vanaf de smalle en bochtige kustweg van Positano tot Vietri sul Mare (55 km) zijn spectaculair. De weg loopt bovenop een steile helling en verbindt opeenvolgende kleine stadjes die tegen de bergwand geplakt lijken.
Lezing door: Marc Permeke

Marc Permeke was tot aan zijn pensionering in 2012 werkzaam als hogeschooldocent Management Toerisme aan de NHTV internationaal hoger onderwijs Breda. Zijn sterke band met Italië is gekomen door een verblijf van ruim drie jaar in Rome (1974-1977), waarna hij van 1980 tot eind 1983 op Sicilië als gids culturele reizen heeft begeleid. Terug in Nederland verbreedde Marc Permeke zijn kunsthistorische kennis tijdens de deeltijdopleiding Kunstgeschiedenis en Archeologie aan de Universiteit van Leiden. Tegenwoordig geeft hij o.m. lezingen en cursussen over Italiaanse regio’s als Campania en Sicilië en steden. In 2016 en 2017 verzorgde hij bij ons twee lezingen over Sicilië.

L’anima della cucina italiana (De ziel van de Italiaanse keuken)
2019-12-18 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
De Italiaanse keuken is al meer dan dertig jaar populair in Nederland. Maar is wat Nederlanders koken en eten wel echt Italiaans? En wat is ‘echt Italiaans’ trouwens? Onno Kleyn dook diep in de geschiedenis en de tradities van culinair Italië en vond verrassende informatie. Zou Dante zich herkend hebben in een pranzo in Florence van vandaag de dag? Misschien.
Sommige smaken en smaakvoorkeuren zijn namelijk regelrecht afkomstig van middeleeuwse opvattingen omtrent gezondheid. Maar pasta is én veel ouder dan we dikwijls denken, én jonger als het om het algemene gebruik ervan gaat. Terwijl tomaten en pizza… maar nee, laten we niet alles al verklappen. De Italiaanse keuken is nog fascinerender dan gedacht, ogenschijnlijk conservatief, in werkelijkheid permanent in beweging.
Onno Kleyn is een van de senioren in het vak van de culinaire en wijnjournalistiek, bekend om zijn grote kennis en zijn specialismen: Italië, Frankrijk en de geschiedenis van gastronomie. Hij schrijft wekelijks twee rubrieken in de Volkskrant. In 2011 startte hij de Academie Culinair Schrijven, waar hij aankomende en gevestigde culinaire talenten begeleidt. Daarnaast geeft hij veel lezingen en colleges. Kleyn publiceerde al meer dan 40 boeken over wijn en eten. Najaar 2016 publiceerde hij het meer dan 1000 pagina’s tellende De grote Kleyn, culinair compendium en in 2018 Luilekkerland – 400 jaar koken in Nederland, dat hij samen met zijn dochter en culinair historica Charlotte schreef. In mei 2019 verschijnt Italië – mijn verhalen en recepten, een persoonlijke zoektocht naar de achtergronden, tradities en eigenzinnigheden van de Italiaanse keuken.

De positie van de Romeinse vrouwen in de late Republiek en het vroege Keizerrijk
2019-11-20 20:15 - 22:00 | Kennemer Lyceum in Overveen, Adriaan Stoopplein 7, Overveen
Romeinse vrouwen waren veel zelfstandiger dan gedacht. Het klassieke misverstand over de Romeinse tijd is dat alleen mannen echte burgers waren en dat vrouwen een verlengstuk van hun man of vader waren. Historicus Coen van Galen maakt korte metten met dit idee. Hoewel de samenleving van het oude Rome nogal macho en vrouwonvriendelijk was, hadden veel vrouwen in de Romeinse keizertijd meer persoonlijke vrijheid dan vrouwen in westerse landen tot in de twintigste eeuw. Die persoonlijke vrijheid was het gevolg van de positie van vrouwen in het Romeinse familiesysteem. Die positie veranderde sterk in de laatste eeuw van de Republiek en het begin van de Romeinse keizertijd. Tijdens zijn lezing zal Van Galen laten zien dat Romeinse vrouwen een maatschappelijke rol konden spelen als burgers en zelfs het hoofd van hun eigen familie konden worden. Deze lezing geeft u nieuwe inzichten in de manier waarop Romeinen hun families organiseerden en in de positie van vrouwen in de Romeinse samenleving.
Let op: locatie is het Kennemer Lyceum in Overveen
Coen van Galen is historicus en werkzaam bij de Radboud Universiteit Nijmegen.

De kleine eilanden van Italië
2019-10-16 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Naast Sicilië en Sardinië heeft Italië ook veel kleine eilanden, waarvan 27 bewoond en voor de reiziger goed bereikbaar. Capri, Elba, Ischia, Lampedusa zijn bekend, maar er zijn ook onbekende en minder bezochte eilanden als Linosa, Marettimo, Filicudi, Ventotene, om er een paar te noemen. Eilanden, hoe klein ook, die zonder uitzondering verrassend en authentiek zijn en daarom een waar genot om te bezoeken. Het kan soms een avontuur zijn om er te komen, het is en blijft Italië, maar ben je er eenmaal, dan sta je voor aangename verrassingen.
Het boek ‘De kleine eilanden van Italië’ ontsluit de eilanden en helpt bij de oriëntatie en voorbereiding van uw reis. De eilanden vertellen met elkaar een verhaal, een verhaal van reizen, ontdekken, migratie en cultuur. Met Fons van den Broek maken we een cultuurhistorische reis langs de eilanden, en dat is dan ook een reis door de cultuurgeschiedenis van de Middellandse zee.
Fons van den Broek is cultuursocioloog, en gepensioneerd, nu actief in het erfgoed in zijn woonplaats Utrecht. Hij werkte als manager bij de lokale overheid. Hij maakte met zijn vrouw, de fotograaf Edith Piguillet, een reis van drie maanden naar Italiaanse eilanden.

Proeftuin Italië – over de Italiaanse politiek
2019-09-18 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Iedereen kent Italië als een prachtig land, rijk aan cultuur, esthetiek en heerlijk eten. Maar waar het de politiek aangaat, wordt Italië vaak gezien als een land dat achterloopt, met politici als showpremier Silvio Berlusconi en de komiek Beppe Grillo. Het boek ‘Proeftuin Italië’ (2018), dat Arthur Weststeijn samen met zijn collega-historicus Pepijn Corduwener schreef, draait dit perspectief radicaal om en biedt een nieuwe visie op Italië als juist de trendsetter van de moderne politiek.
Sinds de eenwording in 1861 heeft het land namelijk een voortdurende reeks experimenten gelanceerd om de kloof tussen burger en politiek te overbruggen. Die Italiaanse experimenten zijn vervolgens elders nagevolgd: Mussolini introduceerde het fascisme ver voordat Hitler de macht greep, Berlusconi wees de populisten in Europa en Amerika al in de jaren negentig de weg. In zijn lezing neemt Arthur Weststeijn ons mee in zijn beschouwing over de ongemeen spannende politieke actualiteit in Italië en de historische achtergronden daarvan.
Na afloop van de lezing luiden wij graag met u het nieuwe Dantejaar in onder het genot van een drankje en lekkere hapjes.
Arthur Weststeijn is historicus. Hij was jarenlang verbonden aan het Koninklijk Nederlands Instituut Rome en doceert nu Italiaanse geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Hij publiceerde eerder De radicale Republiek en Nederlanders in Rome (2017). Over dit laatste onderwerp hield hij in januari 2018 een boeiende lezing bij ons comitato.

La Divina Commedia: Paolo en Francesca in het 5e canto van de Hel
2019-04-17 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
In de Goddelijke Komedie ontmoet Dante in het 5e canto van de Hel het liefdespaar Paolo Malatesta en Francesca da Rimini. Zij bevinden zich in de 2e kring van de Hel, de kring van de wellustigen. Als Dante tijdens zijn reis door het hiernamaals op deze plaats aankomt, spreekt hij met Francesca en zij vertelt hem de ongelukkige liefdesgeschiedenis waar zij en Paolo de hoofdpersonen in zijn.
Nadat Dante hun verhaal in de Goddelijke Komedie verteld heeft, zijn deze twee personen, die niet door Dante zijn verzonnen, maar echt hebben geleefd, wereldberoemd geworden en al eeuwenlang een grote inspiratie voor allerhande kunstenaars. Tijdens deze lezing zal het deel van het 5e canto waarin Dante Paolo en Francesca ontmoet worden toegelicht en zal er meer verteld worden over wie deze twee personen waren. Ook zullen er een aantal afbeeldingen van schilderijen getoond worden die geïnspireerd zijn op Dantes beschrijving van deze droevige liefdesgeschiedenis.
De lezing zal in het Nederlands zijn, maar verschillende delen uit het 5e canto zullen in het Italiaans worden voorgedragen.
Linda Huiskes studeerde Italiaanse taal- en letterkunde aan de Universiteit Leiden en is afgestudeerd met een scriptie over La Divina Commedia. Tijdens haar studie heeft ze 6 maanden aan de Università di Bologna gestudeerd en daar diverse examens gehaald. Momenteel is ze werkzaam als docente Italiaans en geeft ze tevens cursussen en lezingen over Dante Alighieri en De Goddelijke Komedie.

Caravaggio, schilder van emoties
2019-03-20 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Michelangelo Merisi da Caravaggio (‘Caravaggio’, 1571 – 1610) is de geschiedenis ingegaan als de schilder van het clair-obscur: het dramatische licht-donker contrast dat zijn figuren in theatrale lichtbundels laat opdoemen tegen een duistere achtergrond. Èn als ultieme succès-de-scandale en rouwdouwer! Een kunstenaar wiens smeulende, gepassioneerde, tumultueuze persoonlijke leven alleen wordt overtroffen door zijn revolutionaire en adembenemende oeuvre.
Met zijn ongekende naturalisme en onfeilbare talent voor het weergeven van het spel van licht en donker heeft hij een revolutie ontketend in de Italiaanse en Europese kunst en de weg gebaand voor de zeventiende-eeuwse Italiaanse barok. Met onmiskenbare invloeden op kunstenaars na hem: Rubens, Hals, Rembrandt, Vermeer, Velazquez en Bernini. Als geen ander wist hij drama en pathetiek, de menselijke emoties in zijn schilderijen vast te leggen. En juist die weergave van puur menselijke emoties, ongekend en schokkend voor zijn tijd, staat in deze speciale Caravaggio-lezing centraal.
Beeldend kunstenaar Peter van der Woude neemt u op gepassioneerde wijze mee langs het enerverende leven en werk van deze befaamde Italiaanse kunstenaar.
Peter van der Woude groeide op in Leiden en werd al op jonge leeftijd gefascineerd door tekenen en schilderen. Zijn grootvader tekende, en op een of andere manier werd die passie aan hem doorgegeven. Hij bezocht de Pedagogische Academie in Den Haag en studeerde Sociale Wetenschappen aan de universiteiten van Leiden en Groningen, en – als ‘erbij-studie’ – IT. Hij werkt nu als ITarchitect en consultant en is, naast zijn werk, geïnteresseerd in filosofie, architectuur, kunst en muziek. Peter woont in Twello waar hij, in zijn vrije tijd, tot voor kort boeken schreef over informatica en waar hij laatstelijk opnieuw is begonnen met schilderen, “alleen om te zien of de vaardigheid er nog in zit”.

Een liefde voor de natie: Giuseppe en Anita Garibaldi
2019-02-20 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Van de mannen die bekend staan als de grondleggers van het moderne Italië is Giuseppe Garibaldi verreweg de meest opvallende figuur. Bij hem vergeleken steken Mazzini, Cavour en Victor Emanuel maar bleekjes af. Dat komt niet alleen door zijn kleurrijke voorkomen en zijn originele vechtstijl, maar ook door Garibaldi’s relatie met Ana Maria de Jesus Ribeiro, in Italië beter bekend als Anita Garibaldi. Hun zinderende liefdesgeschiedenis duurde elf jaar, vanaf hun ontmoeting in Brazilië in 1838 tot Anita’s dramatische dood in 1849 in de moerassen rond Ravenna. Elf jaar die het paar grotendeels buiten Italië doorbracht en die voorafgingen aan het tijdperk waarin Garibaldi zijn aandeel leverde aan de strijd die leidde tot de vorming van een Italiaanse natie.
In de verhalen die van Garibaldi de held hebben gemaakt zoals we die tegenwoordig kennen, speelt de liefde tussen deze blonde Italiaanse vechtersbaas en de donkere, Zuid-Amerikaanse amazone desalniettemin een cruciale rol.
In deze lezing zal Marjan Schwegman dieper ingaan op die liefdesgeschiedenis en op de betekenis hiervan voor de heldenstatus van Garibaldi.
Marjan Schwegman is historica, gespecialiseerd in de geschiedenis van het moderne Italië . Zij is emeritus-hoogleraar geschiedenis aan de Universiteit Utrecht en was in 2017-2018 Cleveringa-hoogleraar aan de Universiteit Leiden. Ze studeerde geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en was vervolgens aan verschillende universiteiten werkzaam. Van 2003 tot 2007 was ze directeur van het Koninklijk Nederlands Instituut in Rome. Van 2007 tot 2016 was ze directeur van het NIOD. In haar onderzoek staat de relatie tussen gender, geweld en natievorming centraal.

De lange weg van Adua naar Rome: Igiaba Scego's Adua (2015) en Francesca Melandri's Sangue giusto (2017)
2019-01-16 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Toen in 2017 Francesca Melandri’s roman Sangue giusto (in het Nederlands vertaald als De lange weg naar Rome) verscheen, werd deze door de Italiaans-Somalische schrijfster Igiaba Scego met open armen ontvangen. Eindelijk een Italiaanse auteur die een werk wijdt aan het Italiaanse koloniale verleden in de hoorn van Afrika. Scego steunde de kandidatuur van de roman voor de Premio Strega. Melandri op haar beurt laat in de documentaire van Sabrina Varani, Pagine nascoste (2017), zien hoe ze in gesprek met Scego aan haar roman heeft gewerkt. Samen bezoeken ze in de documentaire het grafmonument in aanbouw voor de fascist en ex-gouverneur van Ethiopië Rodolfo Graziani in zijn geboorteplaats Affile.
Beide schrijfsters betogen dat een historisch besef nodig is van het Italiaanse koloniale verleden om dit soort vormen van historisch revisionisme te bestrijden en om een collectief geheugen in gang te zetten dat de defensieve houding van Italianen tegenover de stroom van immigranten die het land (met steeds meer moeite) binnenkomt in positieve zin kan veranderen.
In deze lezing vergelijken de spreeksters de roman Adua (Giunti 2015) van Scego met Sangue giusto (Mondadori 2017) van Melandri. Welke dialoog voeren de twee werken, op welke manier en vanuit welke gezichtspunten brengen zij het verleden en heden in beeld van het koloniale en postkoloniale Italië en haar toenmalige kolonies in Afrika?

Na afloop van deze lezing luiden wij graag met u het nieuwe jaar in onder het genot van een drankje en lekkere hapjes.
Monica Jansen is werkzaam als universitair docent Italiaanse cultuur en letterkunde aan de Universiteit Utrecht;
&
Maria Bonaria Urban is universitair docent aan de Universiteit van Amsterdam.

Canzone e poesie
2018-04-18 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Op deze avond verzorgt Roberto Galanto een concert, begeleid door een keyboardspeler. Ook draagt hij een aantal van zijn gedichten voor. Dit alles in het Italiaans. Een aantal liedjes is afkomstig van zijn eind februari 2018 verschenen CD. Ze hebben prachtige, tot de verbeelding sprekende titels als Ma non serve andar lontano, Mississippi coffee morning, Le mani, C’era una volta il piombo, Gomitoli, Mai mia en La canzone dell’acrobata in volo. Ook de namen van sommige van zijn gedichten verraden dat we hier met een filosofisch ingestelde romanticus van doen hebben: Quante volte, Rho, La mia voce, Fiore di lota, I pensieri, Che non ti ho detto, La rivoluzione en Sala d’attesa.

Roberto Galanto (Cisternino, 1984) is een Italiaanse zanger en dichter. Hij heeft zijn zangopleiding (met als specialisatie opera) genoten aan het conservatorium in Monopoli, waar hij in 2009 op excellente wijze zijn master diploma behaalde. Tijdens die opleiding vertolkte hij al rollen in diverse opera’s en operettes. Ook volgde hij verschillende masterclasses en studeerde hij compositie aan het conservatorium van Monopoli en jazz/zang in Bari. Momenteel studeert Roberto vocale jazz aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en zingt hij als crooner regelmatig in diverse jazzclubs in Nederland. De afgelopen jaren heeft hij ook gewerkt als docent. Naast zijn activiteiten in de muziek schrijft Roberto ook gedichten.
Op zondag 25 februari 2018 is Roberto Galanto al te beluisteren in De Pletterij (Lange Herenvest 122, Haarlem).
Hij presenteert daar van 16 tot 18 uur zijn CD Senza troppo rumore. Toegang € 10 (jongeren tot 25 jaar € 7,50).

Petrarca over Petrarca
2018-03-21 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Francesco Petrarca (1304-1374) is een van de belangrijkste schrijvers en intellectuelen die de Italiaanse cultuur heeft voortgebracht. Zijn gedichten in de volkstaal zijn eeuwenlang een zeer belangrijke inspiratiebron geweest voor zowel de Italiaanse als de Europese poëzie. Met zijn Latijnse brieven heeft hij het genre van de privé-brief een nieuw gezicht gegeven. Met zijn Latijnse traktaten over een breed scala aan onderwerpen heeft hij een belangrijke bijdrage geleverd aan de vernieuwing van de Europese cultuur tussen Middeleeuwen en Renaissance. En ongeëvenaard was zijn kennis van de Latijnse literatuur en van de Romeinse Oudheid.
Petrarca’s grootheid werd volledig onderkend door zijn tijdgenoten, die een diepe bewondering voor hem koesterden. Maar wat voor man was Petrarca eigenlijk, en hoe zag hij zichzelf? Was hij een man van vaste overtuigingen, of een ongeneeslijke twijfelaar? Was hij consequent in doel en daad, of een vat vol tegenstrijdigheden? Was hij tevreden met zijn leven en prestaties, of werd hij gekweld door gevoelens van wroeging en spijt? In deze lezing zal aan de hand van fragmenten uit Petrarca’s gedichten, brieven en traktaten een aantal aspecten van zijn persoonlijkheid en zijn zelfbeeld worden belicht.
Dr. P.A.W. van Heck is hoofddocent Italiaanse letterkunde aan de Universiteit van Leiden. Hij houdt zich met name bezig met de Italiaanse letterkunde van de vroegmoderne tijd, en publiceerde daarover een groot aantal boeken en artikelen. In het Nederlands publiceerde hij o.a. becommentarieerde vertalingen van de belangrijkste werken van Niccolò Machiavelli.

Lavinia Fontana (1552-1614). Vrouw en kunstenares in een mannenwereld
2018-02-21 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Lavinia Fontana was een professionele schilderes in de zestiende eeuw. Zij heeft hoofdzakelijk in Bologna gewerkt en de laatste tien jaren van haar leven in Rome. Fontana schilderde portretten van vrouwen, mannen, kinderen en families waarbij het vrouwenportret een niche was. De positie en de schoonheid van de geportretteerde werden geaccentueerd. Het portretgenre was onder de enkele, uit die periode bekende, vrouwelijke schilders niet uitzonderlijk.
Het oeuvre van Fontana is breder. Zij heeft ook historiestukken geschilderd, religieuze thema’s, altaarstukken, mythologische onderwerpen en vrouwelijk naakt. Fontana was een geëmancipeerde vrouw, die haar gezinsleven uitstekend kon combineren met haar carrière. Naast haar werkzaamheden als kunstenares was zij actief in het maatschappelijk leven. In een door mannen gedomineerde samenleving en artistiek klimaat werd zij zowel om haar talent als haar karakter gewaardeerd en vielen haar belangrijke opdrachten en eerbewijzen ten deel.
Ineke Otting-Noordhoek (1954) heeft tot haar pensionering als jurist gewerkt voor het ministerie van Veiligheid en Justitie. In verschillende functies zowel beleidsmatig als in het management, heeft zij zich geconcentreerd op onderwerpen als vreemdelingenrecht, jeugdcriminaliteit en seksueel misbruik in de jeugdzorg. In 2012 startte zij een deeltijdopleiding kunstgeschiedenis aan de Universiteit Leiden, waar zij in 2016 haar BA behaalde. Thans is zij tweedejaars student research master Arts and Culture. Haar belangstelling gaat uit naar de vroegmoderne periode en naar vrouwelijke kunstenaars.

Nederlanders in Rome
2018-01-17 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
In deze lezing neemt Arthur Weststeijn u mee in het voetspoor van talloze Nederlanders die naar Rome afreisden om daar de confrontatie aan te gaan met de eeuwigheid en met zichzelf. Schilders, dichters, geleerden en schrijvers: niemand kon de lokroep van Rome weerstaan. Die confrontatie met Rome leidde tot ongekende creativiteit, in kunst, poëzie en wetenschap vanaf de Renaissance tot heden. Maar daar bleef het niet bij. Rome zorgde niet alleen voor inspiratie, maar ook voor afstoting: de stad was een vreemde, exotische locatie waartegen Nederlanders zich probeerden af te zetten om daarmee hun eigen identiteit vorm te geven.
Aan de hand van kunstwerken en literaire passages laat de lezing zien hoe dit parallelle proces van aantrekkingskracht en afkeer tot stand kwam. We bekijken Rome vanuit Nederlandse ogen, en we kijken naar Nederland vanuit het perspectief van de Eeuwige Stad.
Arthur Weststeijn (1980) is universitair docent Italiaanse geschiedenis aan de Universiteit Utrecht en onderzoeker aan de Universiteit Leiden. Hij promoveerde in Florence en werkte jarenlang als historicus aan het Koninklijk Nederlands Instituut Rome. In 2017 publiceerde hij zijn historische reisgids Nederlanders in Rome (Prometheus). Voor de lente van 2018 staat gepland, bij dezelfde uitgever, Proeftuin Italië. Hoe het mooiste land van Europa de moderne politiek uitvond (geschreven samen met Pepijn Corduwener).

La Grande Guerra: de eerste wereldoorlog in Italië
2017-12-20 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
n de wordingsgeschiedenis van het moderne Italië speelt de eerste wereldoorlog een belangrijke rol. In mei 1915 ging Italië aan de zijde van de geallieerden deelnemen aan deze wereldoorlog. Ons Dante-lid Frans Heus vertelt over hoe Italië betrokken raakte en wat het doel was van Italië. De oorlog verliep zeer slecht voor de Italianen. Werd hun doel bereikt? En welke rol speelde Trieste? Een niet te missen lezing voor iedereen die belangstelling heeft voor de geschiedenis van Italië.
Frans Heus werkte sinds 1983 voor de grote Italiaanse verzekeringsmultinational Assicurazioni Generali – opgericht in 1831 – waarvan het hoofdkantoor is gevestigd in Trieste. Door zijn werk is hij vele malen in Trieste geweest.

Twee mannen, één gedachte: de alleenheerschappij over een wereldrijk.
2017-11-15 20:15 - 22:00 | Kennemer Lyceum in Overveen, Adriaan Stoopplein 7, Overveen
Twee mannen, één gedachte: de alleenheerschappij over een wereldrijk. In het eerste deel van de lezing bekijken we van welke vormen van propaganda Augustus zich bediende om zijn macht te legitimeren. Twee monumenten die in dit verband uitgebreide aandacht vereisen, zijn de Augustus van Prima Porta en de Ara Pacis. Ook wordt kort ingegaan op andere vormen van propaganda die Augustus toepaste.
In het tweede deel van de lezing staat die andere grote leider van Italië centraal, Mussolini. Zijn grote voorbeeld was Augustus en in zijn propaganda grijpt hij veelvuldig terug op de Klassieke Oudheid. Aan de hand van een “bezoek” aan het Foro Italico en de wijk EUR proberen we inzicht te krijgen in de propaganda van Mussolini en zijn gebruik van elementen uit de Klassieke Oudheid.
Angelique Notermans studeerde Klassieke Talen aan de Radboud Universiteit in Nijmegen met als hoofdvak Klassieke Archeologie. Vervolgens promoveerde zij daar op een onderzoek naar Romeinse vloermozaïeken met inscripties. Momenteel werkt dr. Notermans als docente Klassieke Talen aan een scholengemeenschap in Nijmegen. Regelmatig verzorgt zij allerlei lezingen over archeologische onderwerpen uit de Klassieke Oudheid onder andere op basis van de excursiereizen die zij voor reisbureau Labrys en op school heeft geleid.

Plaats: Aula van het Kennemer Lyceum, Adriaan Stoopplein 7, Overveen

Sicilia Spagnola e Barocca
2017-10-18 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
In deze Sicilië-lezing zal Marc Permeke ingaan op de cultuurhistorische ontwikkeling vanaf de 13e eeuw (na Federico II von Hohenstaufen) tot en met de 18e eeuw. Achtereenvolgens komt Sicilië onder het bewind van Charles d’Anjou en Pietro III d’Aragon om daarna te worden ingelijfd in het rijk van Ferdinand van Aragon en Isabella van Castiglia. Vanaf 1516 maakte Sicilië deel uit van het Spaans Habsburgse rijk van Karel V en zijn zoon Filips II. In de 18de eeuw regeren Savoye, Oostenrijk en Napoli er voor korte tijd.
Aan de hand van talloze afbeeldingen zien we hoe de kunsthistorische stromingen als gotiek, renaissance en barok zich op het eiland hebben gemanifesteerd. De barok in de schilderkunst, de beeldhouwkunst en vooral in de architectuur zal uitgebreid aan de orde komen.
Marc Permeke was tot aan zijn pensionering in 2012 werkzaam als hogeschooldocent Management Toerisme aan de NHTV internationaal hoger onderwijs Breda. Daar heeft hij zich o.m. bezig gehouden met cultuurtoerisme, kunstgeschiedenis, reisbegeleiding en de organisatie en begeleiding van talloze studiereizen in Europa. Zijn sterke band met Italië is gekomen door een verblijf van ruim drie jaar in Rome (1974-1977), waarna hij van 1980 tot eind 1983 op Sicilië als gids culturele reizen heeft begeleid. Terug in Nederland verbreedde Marc Permeke zijn kunsthistorische kennis tijdens de deeltijdopleiding Kunstgeschiedenis en Archeologie aan de universiteit van Leiden. In dezelfde periode werkte hij als professioneel gids in Nederland en België in verschillende talen en organiseerde hij voor een grote Duitse krant Kulturfahrten naar o.m. Sicilië. Tegenwoordig geeft Marc Permeke o.m. lezingen en cursussen over Italiaanse regio’s als Sicilië en steden als Rome. In 2016 gaf Permeke bij ons de lezing ‘Sicilia greca e romana’.

Voordracht met muziek van de novellen van Luigi Pirandello
2017-04-19 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
PIRANDELLO WAAR-SCHIJN-LIJK
in 2017 zal het 150 jaar geleden zijn dat Nobel-prijswinnaar Luigi Pirandello geboren werd op de plek Kaos.

Hij schreef over zijn geboorte:
In een juninacht viel ik als een vuurvliegje neer onder een grote eenzame pijnboom
en een gebied met Saraceense olijfbomen, aan de rand van een hoogvlakte van
een soort blauwe leem, die zich boven de Afrikaanse zee verheft. Je weet toch
hoe het met vuurvliegjes is. De nacht schijnt zijn donker voor hen nog te verdiepen,
als ze, god weet waarheen vliegend, nu hier dan daar even hun zwakke groene geflakker
laten zien. Steeds weer valt er een naar beneden, en dan ziet je hoe het, op de grond, net
nog even opvlamt als van heel ver weg.
Zo ben ik naar beneden gevallen in die juninacht…
In de voorstelling van acteur Joop Keesmaat staan de verhalen van Pirandello centraal. Ze zijn te vinden in de ‘Novellen voor een jaar’ (uit de schitterende 16-delige Nederlandse uitgave van Coppens & Frenks). Keesmaat leest een aantal verhalen van Pirandello voor. Hij begeleidt de verhalen met door hemzelf gekozen muziek.
Zo mysterieus als de titel klinkt, zo hebben ook de verhalen van Pirandello iets ongrijpbaars wat voortkomt uit zijn opvatting van het leven. Iets daarvan liet hij al zien in een gedicht dat deel uitmaakte van zijn eerste bundel in 1889 (hij was toen 22 jaar).

Ecco la folla. – Chierici e beoni, / giovani e vecchi, femine ed ostieri, / soldati, rivenduglioli, accattoni, / voi nati d’ozio e di lascivia, serî / uomini no, ma pance, lieti amanti, / bottegaj, vetturini, gazzettieri, / voi vagheggini, anzi stoffe ambulanti, / donne vendute da l’inceder franco, / goffe nutrici, e voi dame eleganti, / quale strano spettacolo a lo stanco / di rimirar, non sazio, occhio offerte / così male accozzate in largo branco. / Oh viaggio curioso de le vite / sciocche d’innumerabili mortali! / Oh per le vie de le città spedite // che retata di drammi originali!…
Daar gaat de mensheid: – Dronkaards en prelaten,
Kinderen, grijsaards, vrouwen, herbergiers,
Straatventers, journalisten en soldaten,
Geteeld in vadzige ontucht, winkeliers
En ernstige, nee, opgeblazen heren,
Verliefde paartjes, bedelaars, koetsiers,
Charmeurs of liever: wandelende kleren,
Vrouwen voor ieder die maar wil te koop
En sjieke dames naast een struise deern,
Het lijkt een schouwspel met een vreemd verloop,
Vermoeiend voor het oog maar boeiend tevens,
Een wonderlijk verwarde grote hoop.
O wat een zotte reis maken de levens
Van al die mensen, wat een dwaas geheel –
De straten van de stad zijn vol gegevens,
Schep ze maar op: spiksplinternieuw toneel!

De verhalen van Pirandello en zijn kijk op de werkelijkheid
De mensen die Pirandello in zijn verhalen beschrijft, moeten niet zozeer als komische en belachelijke figuren beschouwd worden, als wel als personages die een lachen bij je oproepen, dat je, na een moment van reflectie, vergaat en verkeert in het tegendeel.
Dat komt geheel en al overeen met een opvatting over het wezen van humor als interpretatie van de werkelijkheid, die hij als volgt exemplarisch omschreven en uitgelegd heeft:
“Ik zie een oude mevrouw, met geverfd haar dat helemaal vettig is door een of andere afschuwelijke pomade, die zich ook nog eens lachwekkend opgemaakt heeft en zich in jeugdige kleren uitgedost heeft. Ik begin te lachen. Ik “neem waar” dat deze oude vrouw het tegendeel is van wat een eerbedwaardige dame zou moeten zijn. Dat wekt in eerste instantie en oppervlakkig gezien een komische indruk.. Het komische zit ‘m in “de waarneming van het contrast”.
Maar als ik daar nu verder over begin na te denken (reflecteer) en bedenk dat die oude vrouw het misschien niet leuk vindt om zich zo op te doffen als een papegaai, ja, er misschien onder lijdt en het alleen maar doet omdat het haar zo alleen lukt, op een treurige (vernederende) manier, zichzelf bedriegend door rimpels en grijze haren te verbergen, om haar veel jongere man voor zichzelf te behouden, dan kan ik niet meer lachen als eerst. Ik kan het niet meer omdat de reflectie me verder heeft gebracht dan die eerste gewaarwording, beter gezegd: me tot een ander inzicht heeft gebracht: van de eerste waarneming van het contrast tot dit gevoel voor het contrast. En dat bepaalt nu het verschil tussen wat komisch en humoristisch is.”
Heel kort samengevat: Pirandello’s werk gaat over schijn en werkelijkheid, de illusie van het bestaan, over de maskers die wij dragen en daartegenover het naakte leven.

Stichting Luigi Pirandello
De stichting Luigi Pirandello is opgericht in 2004 en heeft in de ruim 10 achter ons liggende jaren veel aandacht besteed aan en gevraagd voor Pirandello, zijn werk en de Italiaanse en Siciliaanse cultuur waar hij deel van uitmaakt(e). Dat heeft ze gedaan door een aantal festivals te organiseren (voor zowel volwassenen als jeugd), waarin bijna alle facetten van kunst aan bod kwamen, door losstaande activiteiten als filmweken, conferenties en debatten te laten plaatsvinden, en door in Nederland onbekend werk van of over hem te vertalen en uit te laten geven. Dit jaar wil ze graag aandacht schenken aan het feit dat Luigi Pirandello 150 jaar geboren werd. Dit optreden van Joop Keesmaat is één van onze activiteiten dit jaar..
Voor méér informatie:
www.pirandello-nederland.nl
Info over Joop Keesmaat.

Ontdek Dantes Inferno in Florence!
2017-03-15 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Benieuwd naar Dantes Inferno? Saskia Balmaekers, bekend van Ciaotutti.nl, neemt ons mee naar Florence, de geboortestad van Dante. Welke sporen zijn er in Florence terug te vinden van het meesterwerk van Dante Alighieri en van de grote dichter zelf?
Geniet van een spectaculaire tocht door de renaissancestad, met volop aandacht voor Dante, duivels, demonen en meer…

Saskia Balmaekers (1980) is een van Nederlands grootste Italiëkenners en sinds haar studie Italiaans helemaal thuis in Florence. Op www.ciaotutti.nl, het grootste Nederlandstalige Italiëblog, bericht ze dagelijks over Italië. Daarnaast schreef ze een aantal boeken over Italië, waaronder ‘De geheimen van Inferno’. Op dit moment werkt ze aan een nieuw boek over Rome.

Impressionisme op z’n Italiaans: Giovanni Fattori en de Macchiaioli
2017-02-15 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Het (in Nederland) meestal onbekende verhaal van de Macchiaioli (te vertalen in de weinig vleiende ‘Vlekkerigen’) draait om de figuur van Giovanni Fattori en een aantal ‘kleinere’ meesters, onder andere Silvestro Lega en Telemaco Signorini. Zelfs enkele jaren vóór de opkomst van Edouard Manet en de zijnen in het Parijse kunstscène, wisten Fattori, Lega en Signorini de moderne landschapschilderkunst van hun eigen tijd – Camille Corot en de Barbizon-School – te combineren met de Italiaanse schildersconventies. Hoewel hun resultaten eigenlijk beter in het 19e eeuwse Realisme passen (bijvoorbeeld de Haagse School in Nederland) dan in het Franse Impressionisme, verdient het innovatieve karakter van de Macchiaioli, zeker gezien de in vele opzichten traditionele Italiaanse kunstwereld, de vergelijking met hun beroemdere Franse tijdgenoten.

Stefano Giani is kunsthistoricus. Hij is geboren in Milaan, waar hij met een scriptie over de 16e eeuwse Venetiaanse schilder Lorenzo Lotto cum laude afstudeerde. Daarna heeft Stefano Giani jarenlang ervaring opgedaan met wetenschappelijk onderzoek en het geven van lezingen en cursussen op kunsthistorisch gebied. Zijn publicaties zijn onder andere verschenen in Arte lombarda, Venezia Cinquecento en de Nederlandse Incontri. Stefano Giani heeft onder meer samen gewerkt met de Accademia Carrara in Bergamo, de National Gallery of Art in Washington, het Van Gogh Museum en de Vrije Academie in Amsterdam en de Volksuniversiteit in Amstelveen. Geïnspireerd door tekeningen en gravures van antieke kunstvoorwerpen van tijdgenoten vertrok de Haarlemse kunstenaar Hendrick Goltzius (1558-1617) in 1590 naar Rome, waar hij zich vlijtig toelegde op natekenen van de belangrijkste antieke beelden. We zijn over deze reis relatief goed geïnformeerd doordat Karel van Mander in zijn Levens erover heeft geschreven. In de lezing worden de achtergronden van de belangstelling voor de antieke beelden die in die tijd in Rome bekend waren, toegelicht en de tekeningen die Goltzius op die reis heeft gemaakt, worden uitgebreid besproken.
NOTA BENE: lezing is in het Italiaans

Muziek tijdens de Renaissance in Italië
2017-01-18 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
In hoeverre is de muziek in de Renaissance-periode echt Italiaans?
Zeer grote delen van Europa, waaronder Italië, stonden onder controle van de Habsburgers en verwanten. De Nederlanden, waaronder ook Vlaanderen, waren ook een onderdeel van dit keizerrijk. Tijdens deze lezing zullen we zien dat de muzikale ontwikkelingen in dit gebied van grote invloed zijn geweest op de Italiaanse muziek. Ook de aanwezigheid van Fransen (in het gebied rond Florence bijvoorbeeld) en de Spaanse muziek zijn van grote invloed geweest. We kunnen concluderen dat, zeker in de eerste helft van de Renaissance-periode, de Italiaanse muziek een smeltkroes is geweest van de Nederlandse, Duitse, Engelse, Franse en Spaanse “import”. Uiteindelijk zal dit toch gaan resulteren in een typisch Italiaanse stijl: het madrigaal, een zeer uitbundige, soms zelfs verpletterende muzikale vorm. Hoe dat precies in zijn werk is gegaan wordt aan de hand van vele luistervoorbeelden uitgelegd.

Harry van der Meer studeerde viool en schoolmuziek aan het Kon. Conservatorium te Den Haag en orkestdirectie bij Louis Stotijn. Hij is werkzaam als violist, dirigent (o.a. bij het Strijkorkest van het Hofstads Jeugd Orkest) en docent. Daarnaast geeft hij cursussen en lezingen op het gebied van de muziekgeschiedenis.

Italiaanse streken
2016-12-14 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Als Rome valt, struikelt Europa, zo weet men in Berlijn, Brussel en Parijs. En Rome wankelt. Italië beleeft de grootste economische en morele crisis sinds de Tweede Wereldoorlog. De staatsschuld groeit. De maffia rukt op. Corrupte politici weten van geen wijken en de liefde voor Europa bekoelt.
Ruim een decennium was Bas Mesters als correspondent getuige van de worstelingen van Italië. “Ongelooflijk” was in die tijd zijn meest gebruikte woord, in positieve en negatieve zin. In Italiaanse streken wandelt hij door Rome en reist bij elk plein, palazzo of kerk in gedachten door naar streken en personen die hij de afgelopen twaalf jaar bezocht. In deze veelkleurige ontmoetingen met politici, maffiabestrijders, schrijvers, filmdiva’s, priesters, ondernemers, artsen, edelen en onderwijzers analyseert hij de Italiaanse volksziel en de kansen om de crisis te boven te komen.
Italianen, zo blijkt, zijn geen fantasten, maar realisten. Ze doorgronden het leven als geen ander, én ze leerden hun overheersers te slim af te zijn. Europa is gewaarschuwd: het kan niet zonder Italiaanse streken.

Bas Mesters (1965) is journalist en cultuurhistoricus. In 2002 vertrok hij met zijn gezin voor NRC Handelsblad en de NOS naar Italië en was daar ruim 10 jaar correspondent. Nu is hij directeur van het Expertisecentrum Journalistiek (UvA) en leidt hij de opleiding Journalistiek van Hogeschool Windesheim. Naast vele artikelen en audioreportages schreef Bas Mesters het boek Italiaanse Streken dat in 2015 uitkwam en binnen een jaar vijf drukken beleefde.

Goltzius in Rome
2016-11-16 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Geïnspireerd door tekeningen en gravures van antieke kunstvoorwerpen van tijdgenoten vertrok de Haarlemse kunstenaar Hendrick Goltzius (1558-1617) in 1590 naar Rome, waar hij zich vlijtig toelegde op natekenen van de belangrijkste antieke beelden. We zijn over deze reis relatief goed geïnformeerd doordat Karel van Mander in zijn Levens erover heeft geschreven. In de lezing worden de achtergronden van de belangstelling voor de antieke beelden die in die tijd in Rome bekend waren, toegelicht en de tekeningen die Goltzius op die reis heeft gemaakt, worden uitgebreid besproken.

Dr. Charles Hupperts is classicus, kenner antieke wijsbegeerte en oud-voorzitter van het Het Nederlands Klassiek Verbond (NKV).

Emilia-Romagna; geschiedenis en gastronomie.
2016-10-19 20:15 - 22:00 | Verhalenhuis Haarlem Van Egmondstraat 7, Van Egmondstraat 7, Haarlem, Noord-Holland, 2024 XL, Netherlands
Veel mensen kennen de Italiaanse regio Emilia-Romagna alleen als ‘doorreisgebied’: onderweg naar beroemde bestemmingen als Florence of Rome nemen maar weinigen de moeite om het gebied te leren kennen. Centraal in deze lezing over Emilia-Romagna staan vier steden (Ravenna, Bologna, Rimini en Ferrara), drie personages (Galla Placidia, Sigismondo Malatesta en Lucrezia Borgia) en gerelateerde culinaire wetenswaardigheden.
Wist u bijvoorbeeld dat Lucrezia Borgia als hertogin van Ferrara afrekende met het negatieve imago van haar familie, door zich als een vrome ondernemersvrouw te ontpoppen die onder meer waterbuffels ging houden op de drooggelegde gebieden rond Ferrara? Niet alleen zouden de tagliatelle en de tortellini op haar lichaam geïnspireerd zijn, ook staat haar favoriete worstje tot op de dag van vandaag in Ferrara op het menu!

Kunsthistorica Emily de Klerk (1980) is sinds 2007 werkzaam als reisleidster naar Italië en India voor SRC Reizen. Daarvoor doceerde zij Kunstgeschiedenis aan diverse (hoge-) scholen. Geïnspireerd door het mediterrane oeuvre van graficus M.C. Escher organiseerde zij reizen naar Andalusië, Malta en Zuid-Italië. Voor RTV Utrecht maakte zij in 2014 de documentaire Een leven lang nieuwsgierig, over leven en werk van wetenschapspopularisator Bruno Ernst (auteur van De Toverspiegel van M.C. Escher). In 2015 kwam haar boek Emily’s Romagna uit, waarin geschiedenis en gastronomie van de Italiaanse regio Emilia-Romagna centraal staan.
